Pomorskie Forum Eksploracyjne

Poszukiwacze skarbów są dla nas niczym... niczym bracia! ;)
Dzisiaj jest 01 lis 2014, 02:33

Strefa czasowa UTC+1godz.




Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 30 ]  Przejdź na stronę 1, 2  Następna
Autor Wiadomość
Post: 31 sie 2007, 18:12 
admin
Awatar użytkownika

Rejestracja: 20 sie 2004, 17:53
Posty: 4105
Lokalizacja: Gdynia
Sprzęt: XP ADX200
Z okazji trzecich urodzin forum serwuję wam zestaw niemieckojęzycznej literatury na temat walk na Pomorzu w 1945 roku.
Wiele krwi, łez i fochów zostało przelanych nad tymi materiałami ;) . Przez kilka lat dzieliłem się nimi tylko z najbardziej zaufanymi osobami. Początkowo łudziłem się, że uda mi się je wykorzystać do szerszego opracowania historycznego na stronie internetowej "Pomorze 1945". Jednak mój zapał szybko zgasł, zarówno do redagowania strony jak i wyszukiwaniu miejscówek w terenie. Myślę, że Wam te materiały mogą się jeszcze przydać. Wiem, że nie wszyscy radzą sobie z językiem niemieckim. Ale dla chcącego nic trudnego. Jak nie ze słownikiem, to z translatorem można rozgryźć najciekawsze kawałki.

Na początek wrzucam serię artykułów Heinza Voellnera, które w latach 80-tych ukazywały się w czasopiśmie "Unser Danzig". Można się z nim zapoznać w gdańskiej bibliotece PAN.

Heinz Voellner, "Die Schlacht um Danzig 1945", 1986, Unser Danzig Nr 5.

Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek Obrazek


Dla osób korzystających z translatorów wstawiam treść artykułu wygenerowaną przez program do OCR. Niestety w tekście jest sporo byków, ale osoby które choć trochę znają j. niemiecki z pewnością sobie z nimi poradzą :)


Soweit mir bekannt ist, sind die Kampfhandlungen, die Ende März 1945 zur Einnahme Danzigs durch die Russen führten, bisher nur in Teügebieten oder nur summaiisch dargestellt worden. Ich will versuchen, eine ausführlichere Ubeisicht zu geben und dabei auch auf Einzelheiten einzugehen. Bei letzteren stütze ich mich auf Berichte von Teilnehmern an den Kämpfen und auf Erinnerungen von Danzigern. die diese Zeit in Danzig erlebt und darüber berichtet haben. Solche Erinnerungen sind im Laufe der Jahre zahlreich in Unser Danzig veröffentlicht worden.
Ein starker Anreiz, mich eingehender mit den letzten Wochen und Tagen Westpreußens und Danzigs zu befassen, war der Wunsch, mir einmal Klarheit über den Verlauf der Operationen im Februar und März 1945 zu verschaffen. Manches, was ich in dreißig Jahren darüber gehört und gelesen hatte, schien mir unklar, ja widersprüchlich zu sein, so einige Daten aus den letzten Tagen der Katastrophe, oder die Antwort auf die Frage, ob die Stadt selber noch verteidigt worden ist, ob also in der Stadt selbst noch Kämpfe stattgefunden haben wie etwa in Elbing, Marieabuixj, Groudenz, Gotenhafen oder Königsberg. Auch suchte ich nach einer Erklärung, warum der Angriff der Roten Armee auf Danzig so verhältnismäßig schnell vorankam und warum der Abwehrring um die Stadt schließlich so rasch zerbrach. Es waren doch seit langem überall Abwehrstellungen gebaut worden?.
Beginnen muss man mit der Ausgangsstellung für die spätere Abschnürung und Eroberung Danzigs. Die am 14. Januar 1945 zum Angriff angetretene 2. Weißrussische Front des Marschalls Rokossowsky hatte von ihren beiden Brückenköpfen bei Pultusk am Narew aus die Front der ihr gegenüberstehenden deutschen 2. Armee unter Generaloberst Weiß völlig zerschlagen und mit ihren Panzerspitzen in zehn Tagen die Weichsellinie zwischen Elbing und Bromberg erreicht Am 28. Januar waren nur noch Elbing, Marienburg, Graudenz und Thorn in deutscher Hand, die westlich der Weichsel gelegenen Teile Westpreußens durch den russischen Vorstoß bis Elbing von Ostpreußen getrennt
Die 1. Weißrussische Front unter Marschall Schukow, die zwei Brückenköpfe südlich Warschaus besaß. hatte seit dem Angriffsbeginn und Durchbruch am' 14. 1. mit einer beispiellosen Panzerwoge schon nach 14 Tagen im Westen die Oder bei Frankfurt erreicht und nach Norden die Netze überschritten. Ihr weiteres Vordringen nach Pommern hinein war Anfang Februar auf der ungefähren Linie Schwedt—Amswalde-Dt. Krone—Pr. Friedlaad—Schwetz mit Mühe und Not zum Halten gebracht worden. Anfang Februar befanden sich also im Westen von Danzig noch Pommern, im Süden der ehemalige polnische Korridor bis etwa zur Linie Pr. Friedland-Schwetz und im Osten eine schmale Landverbindung mit Königsberg über die Frische Nehrung in deutscher Hand. östlich der Weichsel hielten sich nur noch Elbing, Marien-burg und Graudenz.
In diesem Gebiet verteidigte die geschlagene, aber nicht vernichtete 2. Armee nun den Raum zwischen der Weichsel und der Linie Stolp-Pr. FriedlandL Die natürlichen Voraussetzungen für eine erfolgreiche Verteidigung dieses Raumes waren günstig. Seine Ostgrenze bildeten das teilweise unter dem Meeresspiegel liegende große Mündungstiefland der Weichsel mit seinen zahlreichen Wasserläufen, Vorflutern und Entwässerungsgräben, das man zudem durch Durchstechen der Dämme unter Wasser setzen konnte—und das späte auch tat-, und anschließend das breite Tal der Stromweichsel mit seinen steilen Rändern, auf denen oben die Städte Dirschau, Mewe, Neuenburg und Schwetz liegen; im Süden erstreckte sich zwischen Schwetz und Konitz die Tucheler Heide, ein etwa 50 km tiefes Waldgebiet, das massierte Panzerangriffe sehr erschwert. Viele Seen darin gewährten noch zusätzlichen Schutz. Auf der Westseite gegen Pommern boten die kaschubische Seenplatte mit ihren langgestreckten, meist nordsüdlich verlaufenden Seen, zahlreiche Seenengen, große Wälder und unübersichtliches, stark und tief zertaltes Gelände einer entschlossenen Verteidigung gute Chancen.
Für den Nachschub standen auch nach dem Verlust der Landverbindung mit Stettin die leistungsfähigen Häfen von Danzig und Gotenhafen zur Verfügung, denn die deutsche Marine besaß die Seeherrschaft in der Ostsee. Vier Hauptbahnlinien führten von diesen Häfen fächerförmig in den zu verteidigenden Raum hinein, die noch durch mehrere Nebenstrecken ergänzt und miteinander verbunden waren. Dieses Bahnnetz spielte denn auch bei der Treib-Stoffknappheit eine wichtige Rolle. Ebenfalls auf die Versorgungsbasis Danzig-Gotenhafen ausgerichtet war das Straßennetz - alles zusammen raummäßig also eine durchaus erfolgversprechende Ausgangslage.
Doch was stand für die Verteidigung dieses ziemlich umfangreichen Gebietes zur Verfügung? Es waren zunächst nur die geschlagenen und furchtbar dezimierten Divisionen der 2. Armee. Die Truppe war erschöpft. entmutigt, verbittert, sie hatte keine schweren Waffen mehr, von wirksamer Unterstützung durch die Luft-Waffe ganz zu schweigen. Dann waren zwar
einige halbwegs intakte Divisionen aus Kurland und aus dem Westen zugeführt worden. aber alle wurden sie in entscheidenden Situationen durch den gegen Kriegsende allgemein spürbaren Treibstoffmangel in der so notwendigen Beweglichkeit behindert. ganz im Gegensatz zu den angreifenden Sowjets. Diese besaßen eine überwältigende Überlegenheit an Menschen und Material. sie konnten ihre Angriffsschwerpunkte ständig wechseln, örtlichen Widerstand umgehen, Einbruchstellen durch schnelle Zuführung von Verstärkungen vergrößern und zu Durchbrüchen erweitern — und sie wussten diese Vorteile auszunutzen.
Es kam hinzu, dass die meist zu spät erfolgte Evakuierung der Zivilbevölkerung und ihre Flucht unvorstellbar verstopfte Straßen zur Folge hatten, was ebenfalls die Operationen der deutschen Truppen in hohem Maße behinderte. Nicht zuletzt aus diesem Grunde konnten wichtige Verteidigungsräume manchmal nicht rechtzeitig erreicht und besetzt werden.
Und schließlich wird es hier und da den Russen auch gelungen sein, durch aus deutschen Gefangenen bestehende Antifagruppen Panik und Verwirrung in der deutschen Front zu verbreiten, wie Major Lew Kopelew, Leiter einer solchen Propagandagruppe, berichtet. So hatte seine Gruppe ein deutsches Regiment in Graudenz veranlasst, die Waffen niederzulegen; die Garnison der Festung kapitulierte daraufhin, Doch eine entscheidende Rolle spielten sie wohl nicht, ebensowenig wie die polnischen Partisanengruppen in der Tucheler Heide.
Unter den seit Ende Januar neu zugeführten Divisionen. die dünne Front der 2. Armee verstärken sollten, befanden sich die 31., 32. und 227. Infanteriedivision und die 4. Panzerdivision, altbewährte Divisionen aus Kurland. Die 4. PzD und die 227. ID wurden zu Hauptstützen der Abwehrkämpfe an der Südfront der 2. Armee. Das war zunächst die am meisten gefährdete Front. Sie bestand anfänglich lediglich aus einem dünnen- Beobachtungsschleier aus
schnell zusammengerafften, wenig kampfkräftigen gen Einheiten.
Abwehrkämpfe in und beiderseits der Tucheler Heide
Nach der Einnahme Brombergs am 27. 1. bot sich den Sowjets die Möglichkeit die Weichselfront von der Flanke her rum Einsturz zu bringen. Sie traten am 1. Z mit starken Infanterie und Panzerkräften zum Angriff nach Norden an mit dem Ziel, die Front von rückwärts aufzurollen und die bei Graudenz noch ostwärts des Flusses kämpfende deutsche 83. ID abzuschneiden. In den ersten Februartagen erzielten sie westlich Schwetz einen tiefen Einbruch, der bis Osche reichte, das an der Straße nach Pr. Stargard liegt (Siehe Karte 1) .
Zur Verstärkung dieser bedrohten Front setzte nun das in Pr. Stargard befindliche Oberkommando der 2. Armee die 4. PzD sowie die 227. ID ein. Beide Divisionen, auf dem Eilmarsch nach Süden zur Front aus den Reihen zuruckweichender Einheiten als Blödmänner und Kriegsverlängerter beschimpft, waren noch ungebrochen in ihrem Kampfwillen. Die als erste zur Verfügung stehende 4. PzD schirmte seit dem 26. 1. von Schwetz bis Zempelburg ab, das sind 75 km Fronlinie; die 227. ID, die vorher die Weichselfront zwischen Dirschau und Neuenburg stabilisiert hatte, konnte eist seit dem 4. 2. am Südrand der Tucheler Heide, westlich Osche, eingesetzt werden.
Die 4. PzD führte im Raum Osche am 1. und 2. Februar mit allen dort verfügbaren Kräften -und das waren lediglich zwei schwache Panzerkompanien. die nur wenige Liter Benzin in den Tanks und ganz geringe Munitionsbestände
hatten — einen Flankenstoß gegen den sowjetischen Einbruchskeil. Am 3. 2, stießen die deutschen Panzer noch einmal vor. gewannen Gelände nach Osten und konnten es auch am 5. und 6. halten. Sie nahmen einen Teil der aus Thorn ausgebrochenen 31. und 73. ID auf. mussten sich jedoch danach vor der russischen Übermacht wieder zurückziehen.
Am 10. Februar trat der Russe zum Angriff gegen die 227. ID und die westlich anschließende 4. PzD an. Sie konnten sich zwei Tage behaupten, wurden dann aber aus Munitionsmangel ein paar Kilometer zurückgedrückt Die neue Hauptkampflinie (HKL) verlief nun etwa
im Zuge der alten .Napoleonstraße". die von Tuchel über Osche nach Neuenburg führte. Doch die personelle Lage war katastrophal So hatte beispielsweise das L BU. des Panzergrenadierregiments 33 der 4. PzD am 11. 2. nur noch eine Kampfstärke von zwölf Mann, und diese zwölf Mann sollten einen Frontabschnitt von 12 km halten! Eine durchlauf ende Verteidigungslinie war darum nicht möglich.
Das nächste Durchbruchsziel der Sowjets wai Tuchel. dessen Baimhof für den deutschen Nachschub so wichtig war. Die Schlacht um Tuchel wogte hin und her vom 11. bis 14. Februar. Die Abwehr war nur stützpunktartig möglich. und zwischen diesen Stützpunkten brachen die russischen Panzer immer wieder durch. so dass die Stadt schließlich in der Nacht zum 15. 2. geräumt werden musste. Doch ein russischer Durchbruch nach Norden konnte verhindert und das Vordringen der Roten Armee erheblich verlangsamt werden. Bei Tuchel wurden allein von der 4. PzD 99 Feindpanzer abgeschossen.
Die Hoffnung auf eine plötzliche Änderung der politischen und militärischen Lage ließ die Divisionen der Südfront den ganzen Februar hindurch um jedes Waldstück, jeden Höhenzug erbittert kämpfen. Am 16. 2. war die Lage bei der 227. ID zum Zerreißen gespannt, da kein Sprit und keine Munition mehr da waren. Die Front musste alle paar Tage zurückgenommen werden. Hielt eine Division und Nachbarn
gingen zurück, dann musste auch die Front der haltenden Division zurückgenommen werden, um nicht überflügelt und abgeschnitten zu werden. Ein Wiedergewinnen einmal verlorenen Geländes aber war wegen der immer mehr zusammenschmelzenden Kampfstärke nur noch selten möglich. Konitz wurde von der Panzeraufklärungsabteilung 4 der 4. PzD bis zum 18. Februar verteidigt, zuletzt mit Unterstützung der dort neu eingesetzten 7. PzD. Diese hatte vorher bei der Verteidigung Elbings mitgewirkt; als Elbing am 11. 2. aufgegeben wurde und zudem Tauwetter eingesetzt hatte, so dass ein russischer Panzerangriff im Marienburger Werder nicht mehr zu befürchten war. konnte die Division. an die Südfront in Marsch gesetzt werden.
Der russische Druck im Süden ließ nicht nach. Die Sowjets schoben sich zwar langsam, doch unaufhaltsam durch die Tucheler Heide nach Norden. Am 20. Februar verlief die deutsche Abwehrlinie beiderseits Heiderode (Czersk) am Schwaizwasser entlang nach Osten bis Lubichau und weiter über Gr. Wollental nach dem neuen Eckpfeiler Mewe. Dort an der Weichsel waren nach harten Kämpfen am 13. 2. Schwetz, am 18. 2. Neuenburg verlorengegangen. Die ab 16. 2. nach der Zerstörung der Weichselbrücke völlig eingeschlossene schwache Besatzung von Graudenz. wo am 16. 2. noch die 83. ED abgezogen worden war, hielt sich in der Feste Courbiere noch bis zum 5. März.
Einbrüche westlich und östlich Heiderode über die Bahnlinie hinweg nach Norden konnten vom 20. bis 24. 2. mit Hilfe der 4. PzD in schwungvollen Gegenangriffen wieder bereinigt werden. Diese Division hatte am 18. 2. neue Panther-Panzer erhalten. die auch den russischen Stalinpanzer knacken konnten, und wurde nun herausgelöst und als Armee-Gegenstoß-Reserve bereitgehalten. Sie griff jetzt mit Kampfgruppen in die Kämpfe zwischen Koniti und Pr. Stargard ein und stützte die wankende Front immer wieder ab. Eine Ruhepause, so nötig sie gewesen wäre, gab es für sie nicht.
Am 25. Februar hatten sich die erbitterten Abwehrkämpfe in die Gegend südlich Pr. Stargard und nördlich Heiderode verlagert. Hart gerungen wurde insbesondere um Lubichau und Gr. Wollental, um den russischen Angriff auf Pr Stargard zu stoppen. Beide Ortschaften, 15 km südlich Pr. Stargaid sowohl an Bahnstrecken als an großen Straßen gelegen, wurden erst nach tagelangen Kämpfen preisgegeben.
Die deutschen Panzer werden abgeschnitten.
Die in Danzig verbliebene Bevölkerung hatte die ganze zweite Hälfte des Februars hindurch mit wachsehdei1 Besorgnis die Wehrmachtsberichte verfolgt in denen fast täglich von schweren Kämpfen in der Tucheler Heide die Rede war. Sie ahnte noch nicht, dass die Katastrophe nicht von Süden, sondern von Westen her über die Stadt hereinbrechen würde.
Am 4. März -wurde die 4. PzD überraschend von einer Stunde zur anderen von ihrem damaligen Einsatzraum nördlich Heiderode zum 50 km entfernten Bütow befohlen. Sie sollten dort bei der 3ZID „die Lage wiederherstellen“.
Was war geschehen? Warum wurde die seit Ende Februar wieder fast kriegsstark ausgerüstete 4. PzD aus der schwer ringenden Südfront herausgelöst und Hals über Kopf nach Westen, nach Pommem. geworfen?
Eine dramatische Änderung und Verschlechterung der Lage war eingetreten: die Russen hatten in den letzten Februartagen in Pommern die dünne Front zwischen Rummelsburg und Bublitz durchstoßen, und ein zunächst schmaler, dann sich immer mehr nach den Seiten verbreiternder Panzerkeil war in schnellem Vordringen durch Pommern nach Norden zur Ostseeküste. Ein Teil hatte nach Osten eingedreht und bedrohte nun die gesamte 2 Armee.in Westpreußen von rückwärts. Die Abwehrfront der 32. ID bei Gr. Tuchen. 12 km südwestlich Bütows, wurde mit überlegenen Kräften angegriffen und konnte nur durch das Eingreifen eines Panzerregiments der 4. PzD am 5. 3. mit
Mühe vor dem völligen Zusammenbruch bewahrt werden.
Auch bei der nächsten und übernächsten westlichen Nachbardivision waren rückläufige Bewegungen zu erkennen.
Da zu diesem Zeitpunkt aber die Spitzen der russischen Panzerkeile bereits die Küste bei Köslin erreicht hatten, ohne auf zusammenhängenden Widerstand zu stoßen — zwischen Bütow und der Küste beland sich nur eine einzige Division, die 215. ID, mit wenigen Panzern — und die 2. Armee damit isoliert war. beschloss die Armeeführung am 5. oder 6. März, die Front in den Raum Neustadt — Karthaus zurückzunehmen, einen verkürzten Abwehrriegel hinter dem Zamowitzer See und über Neustadt und Kartliaus nach Dirschau verlaufend aufzubauen und so lange wie es irgend ging zu halten. damit noch möglichst viele Menschen über See herausgebracht werden könnten. Am 6. März wurde daher eine gepanzerte Kampfgruppe der 4. PzD in Bütow zum Eisenbahntransport in einen neuen Einsatzraum in der Gegend von Neustadt verladen.
Der Transportzug kam am frühen Morgen des 7. März jedoch nur bis Danibrkow, 20 km nördlich Bütow: dort waren bereits die Russen! Und eine neue Hiobsbotschaft, ein dringender Funkspruch, erreichte die vor Damerkow ausgeladenen Panzer: .Neue Lage. Sowjetpanzer im Angriff auf Karthäus. Beschleunigt nach Karthaus durchkämpfen!".
So rollte die Kampfgruppe am 7. 3. auf der noch feindfreien großen Straße über Sierakowitz nach Osten in Richtung Karthaus. Unterwegs traf sie auf ein Chaos von ineinander verkeilten Flüchtlingstrecks. die einen drängten nach Stolp, die andern zurück nach Karthaus.
wieder andere druckten von Norden herunter und von Süden herauf. Der Fluchtweg über Pomraem nach Westen war versperrt, ein Entkommen gab es für die Trecks von nun an nur noch nach Gotenhafen und Danzig — falls sie überhaupt noch durchkamen. Denn mittlerweile hatten die Russen mehrere tiefe Panzerkeile in die vom 23. Februar bis 6. März noch einigermaßen gehaltene Südfront getrieben. Diese Südfront verlief damals von Mewe nach Westen zum Weitsee in der Tucheler Heide südlich Berent. Der gefährlichste und tiefste Einbruch durchstieß die deutsche Front in der Nacht zum 7. März östlich vom Weitsee bei Paleschken. Auch die daraufhin hinter die Seenkette südöstlich Berent zurückgenommene neue Frontlinie wurde — anscheinend während der Absatzbewegungen — aufgerissen. Die russischen Panzer drangen unaufhaltsam nach Norden vor und erreichten am Nachmittag des 7. März Eggertshütte. am Abend Seeresen und Rheinfeld bei Zuckau. Die letzten beiden Orte lagen schon östlich Karthaus, zwischen Karthaus und Danzig! Das Ziel war deutlich: die noch im Raum Berent — Bütow — Karthaus stehenden deutschen Verbände, die 227. und 32. ID, die 4. und die 7. PzD, sollten abgeschnitten und eingekesselt werden. Am 8. März waren die Russen in Zuckau und Seefeld und blockierten damit die direkte Strasse nach Danzig und Gotenhafen, am 10. März vor Kölln und Quaschin (Quassendorf). Ihr Angriffsziel war nicht Karthaus, die Stadt wurde seitlich liegengelassen! Sie blieb daher noch in deutscher Hand bis zum Abend des 11. März.
Es wurde aber schon am 8. 3. deutlich, dass Karthaus ein verlorener Posten geworden war, dass eine neue Frontlinie von Neustadt über Karthaus nach Dirschau nicht mehr aufzubauen war. Die am 8. 3. in Karthaus eingetroffenen Vorausabteilungen der 4. PzD — das Gros lag ohne Benzin westlich Karthaus bei Moisch fest — versuchten zwar, den russischen Vormarsch östlich der Stadt durch Plankenangriffe zu stoppen. Doch der Angriff am Morgen des 8. 3. aus Gegend Schönberg in Richtung Pollenschin wurde bei Kapellenhütte und Chielshütte zusammengeschossen. Die Russen waren dort schon viel zu stark. Ein zweiter am Vormittag des 8. 3. vorgetragener Angriff entriss den Russen mit dem letzten Tropfen Benzin vorübergehend Seeresen; ein Zug der Panzeraufklärungsabteilung nahm im Handstreich Zuckau Dieser Erfolg ermöglichte es dann wenigstens der 2. Armee, zwischen Zuckau und Leesen eine neue Abwehrfront aufzubauen; sie hat dort bis zum 18. März gehalten.
Am 9. März traf auch die 227. ED in Karthaus ein. Die noch am 3. 3. von ihr hart südlich des Weitsees gehaltene Front war nm 7. 3. in das Waldgebiet dicht südlich Berent zurückgenommen worden. Doch auch dort konnte und durfte sie wegen der in der Nacht zum 7. aufgerissenen linken Flanke nicht bleiben. Die Gefahr des Abgeschnittenwerdens war zu groß. So wurde am 8. März um 16 Uhr die sofortige Absetzung nach Karthaus befohlen. Die letzten Kolonnen der 227. ID räumten Berent am 8. März um 21 Uhr und mogelten sich auf einem Umweg über Stendsitz und Borruschin westlich vom Radaunensee — der direkte Weg über Klobschin und Eggertshütte war schon nicht mehr frei — bei Nacht und Schneetreiben nach Karthaus durch.
Die 4. PzD beabsichtigte nun, zusammen mit der 227. ID, die Karthaus vor dem Gros der Panzer erreichte, weil dieses ohne Brennstoff unterwegs festlag, sowie einem Panzerregiment der 7. PzD und Teilen der 73. ID auf der großen Straße über Zuckau nach Danzig durchzubrechen. Doch ihr Angriff nm 9. 3. frühmorgens hatte nur teilweise Erfolg. Der Durchbruch nach Zuckau gelang nicht Es war schon zu spät,
So blieb jetzt nur die Hoffnung, durch den sofortigen Abmarsch der Divisionen in nord-westlicher- Richtung in einem weiten Bogen über Schwanau und Lebno Schönwalde zu erreichen und von dort irgendwie nach Gotenhafen zu entkommen. Jedoch nur die 227. ID konnte sofort abmarschieren. Sie hatte Glück. der Weg über Kölln nach Bojahn war am 10. 3 noch feindfrei Der Raum um Bojahn als Teilstück der neuen Frontlinie um Gotenhafen und Danzig wurde am 11. März erreicht und besetzt Er sollte eine Woche lang zum Brennpunkt dei Abwehrkräfte werden; nach seinem Verlust gelang den Sowjets der Durchbruch zur See zwischen Gotenhafen und Zoppot und damit die Aufspaltung der 2. Armee.
Die Masse der Panzer dagegen lag am 10 morgens noch immer bewegungsunfähig mit leergefahrenen Tanks an den Straßen von Bütow nach Karthaus. Und der Russe drückte den Schlauch von Westen her immer enger zusammen! Nun wurde als neuer Rückmarschweg für die in Karthaus befindlichen Einheiten der 4. PzD die Straße Karthaus - Kobissau - Wilanowo - Lebno - Schönwalde - Steinkrug -Kolletzkau befohlen; sie allein bot noch Aussichten auf ein Entkommen aus der Umklammerung. Im Raum Kolletzkau sollte dann eine neue Auffangstellung gebildet werden.
Am 10. März um 5 Uhr morgens meldeten sich die Truppenteile mit Räderfahrzeugen auf der Strecke zwischen Lebno und Steinkrug, um 17.15 Uhr die vordersten Panzer aus Schönwalde, doch 21 Panzer mussten zwischen Lebno und Schonwalde zurückgelassen werden.
Die Division funkte von ihrem neuen Gefechtsstand in Lensitz: .Feind in Kölln!" Doch auch am 11.3. lag das Gros der Panzer noch fest; die Panzer der zwei Panzerdivisionen der 2. Armee lagen bewegungsunfähig weit vor dei Front in den Wäldern zwischen Karthaus und Schönwalde! Die Lage war verzweifelt — da geschah ein Wunder. Zwei Zugmaschinen mit angehängten Tiefladern beladen mit Benzinkanister, hatten sich von Gotenhafen auf Schleichwegen durch die Wälder geschlängelt und machten die bei Kobissau festliegender. Panzer wieder flott. Und auch durch am 12 März in Schönwalde eintreffenden Kraftstoff konnten dank aufopfernder Verteidigung von Schönwalde durch einige Panzer der 4. PzD unter Hauptmann Lange die restlichen Panzer bis zum Mittag des 13. März betankt werden Am 13. um 12.20 Uhr überschritten sie die deutschen Linien bei Kolletzkau.
Sie waren buchstäblich im allerletzten Augenblick der Umklammerung entkommen —denn schon wurde Kolletzkau von starken

sowjetischen Panzerverbänden von Nordwesten her stürmisch angegriffen um die Zange zu schließen.
Letzte Abwehrfront auf den Höhen um Danzig und Gotenhafen
War es nach dem Stoß der Russen durch Pommern bis zur See zunächst geplant gewesen, eine neue Abwehrfront im Schutze des Zamowitzer Sees aufzubauen, um eine Abspaltung der Halbinsel Hela mit seiner Marinebasis zu verhindern und sie dann westlich Neustadt im Bogen über Karthaus nach Dirschau zu führen. so zeigten die sich überschlagenden Ereignisse sehr bald. dass dies nicht mehr möglich war. Spätestens am 9. März wurde klar dass eine Einbeziehung von Karthaus nicht mehr verwirk-licht werden konnte und am 13. brach der Russe auch zwischen Neustadt und dem Zamowitzer See durch und erreichte bei Putzig erstmals die Danziger Bucht Hela war damit abgeschnitten, Neustadt nicht mehr zu halten.
Das Oberkommando der 2. Armee entschloss sich daher zu einer verkürzten Verteidigungslinie, die Karthaus. Neustadt und Putzig preisgab und erst südlich Putzig hinter der fünf Kilometer breiten Niederung der Rheda, dem Brückschen Bruch, ihren Anfang nahm. Sie begann
am Putziger Wiek bei Rewa und verlief als starke, vor Panzerangriffen sichere Höhenstellung am Nordrand der Oxhöfter Kämpe entlang bis zum 65 m hohen Eichberg, überquerte das dort ebenfalls fünf Kilometer breite Gdingener Urstromtal mit Einschluss der ausgedehnten Ortschaft Rahmel und umfasste auf der anderen Seite die bis zu 135 m ansteigende Wilhelms-hohe. die als Eckpfeiler sowohl das Urstromtal als auch den Ausgang des bei Rahmel mündenden Schmelztales beherrschte. Dann lief sie im Gnewauer Forst das Schmelztal aufwärts — wohl auf der Sudseite — bis westlich Kolletzkau (Kollendorf) und Bojahn, die beide noch innerhalb des Frontbogens lagen. Sicherlich hatte die neue Frontlinie ursprünglich über Kölln und hinter dem Tuchomer See entlang über Banin und Pempau verlaufen sollen, doch das war durch den schnellen Panzervorstoß der Sowjets nach Quaschin durchkreuzt worden.
Hinter sich hatte sie den mächtig ansteigenden waidfreien Rücken des Dohnasberges (höchste Erhebung 206 m) ais festen Rückhalt und flankierenden Stützpunkt zur Sperrung der großen Straße von Quaschin über Groß und Klein Katz nach Gotenhafen. Kölln und Quaschin lagen nun also vor der Front. Die deutschen Linien mussten daher hart nördlich und östlich um Quaschin herumgeführt werden; sie bogen dann nach Süden und liefen über Espenkrug, Banin und Pempau nach Ellernitz bei Zuckau, von dort zwischen Rheinfeld und Nestempohl zum Lappiner See und weiter über Schaplitz — Meisterswalde — Schwarzenfelde — Gr. Trampken nach Dirschau. (Siehe Karte2)
Die Nogatfront wurde aufgegeben. In der Nacht rum 9. März wurden die Brücken über die Nogat gesprengt und der Rückzug aus der Marienburg und dem Marienbeuger Werder angetreten. Neuteich wurde am 10., Tiegenhof am 11. März geräumt; die deutschen Stellungen zogen sich dort nun hinter der Linau etwa von Tiegenort über Neuteicherwalde nach Palschau zur Weichsel Die Dirschauer Weichselbrücke wurde am Morgen des 8. 3. gesprengt, die Stadt am 12. kampflos geräumt Die Front verlief nun südlich Hohenstein, vor sich die Niederung der oberen Mottlau, hinter sich die Klempiner Berge (123 m). östlich Hohenstein lehnte sie sich an die Weichsel bei Güttland.
Die Klempiner Berge haben aber dann doch keine große Rolle gespielt Die Russen griffen erst sehr spät, am 21. März, bei Hohenstein an. Der Grund hierfür ist wohl darin zu sehen, dass unsere Stellungen bei Hohenstein nur an der westlichen Flanke weibräumig umgangen werden konnten denn auf der östlichen Flanke lag das für Panzerangriffe ungeeignete Werder.
Der russische Durchbruch in Richtung Praust geschah daher nicht über Hohenstein. er erfolgte Mitte Matz über Gr. Kleschkau. Hier nämlich bot sich beidseitig Raum an für überflügelnde Panzerangriffe, hier wurde ein Durchbruch daher schon um den 10. März herum versucht. in Schöndarling bei Hohenstein dagegen lagen noch bis rum 17. März Fallschinnjäger in Ruhe; sie wurden am 17. 3. zur Armeereserve erklärt und nach Emaus verladen. von dort am 18. bei Oliva eingesetzt
Der Armeeführung war klar, dass auch die verkürzte Abwehrlinie über kurz oder lang dem übermächtigen Druck nicht würde standhalten können. Was ihr an Truppen noch zur Verfügung stand. waren keine festgefügten Divisionen mehr, es waren nur mehr Kampfgruppen aus oft auf Regimentsstärke zusammengeschmolzenen Divisionsverbänden, die seit Wochen im härtesten Kampf standen. und denen es vor allem an schweren Waffen. Treibstoff und ausreichender Munition fehlte. Die um Danzig und Gotenhafen seit langem ausgebauten Feldstellungen und Panzergräben konnten daher allenfalls verzögernd wirken. Hinter der Front waren nur schwache bewegliche Verbände vorhanden. die als Eingreifreserven russische Einbrüche hätten ablangen und eingedrungenen Feind zurückwerfen können. Auch war der Raum jetzt schon so eng geworden. dass Einbrüchen schon bald nicht mehr durch Zurücknahme der Front begegnet werden konnte.
Einen nachteiligen Einfluss ausüben musste beim Endkampf im Festungsgebiet Danzig-Gotenhafen auch das Fehlen einer einheitlichen Befehlsgewalt über die dort liegenden Verbände des Heeres. der Luftwaffe, der Kriegsmarine, der Polizei und der S.S.
. Der Armeeführer—seit dem 12. März der aus Ostpreußen gebürtige General von Saucken als Nachfolger des Generalobersten Weiß — sah es daher als einzige ihm noch verbliebene Aufgabe «n, so vielen Flüchtlingen und Danzigern wie irgend möglich den Weg zur Flucht über die See offen zu halten. Und die kämpfende Truppe folgte ihm darin Auch sie hatte die militärische Aussichtslosigkeit einer weiteren Verteidigung von Danzig und Gotenhafen erkannt, hatte die von einer verlogenen Propaganda genährte Hoffnung auf eine überraschende Wende verloren — aber sie krallte sich an jeden Fußbreit Boden. Dass dieser Krieg verloren war, schreibt Hans Schäufler, damals Oberleutnant und Nachrichtenoffizier in der 4. PzD, in seinem aus-gezeichneten Buch „Panzer an der Weichsel", das wussten inzwischen auch die Dümmsten. „Es gab absolut nichts mehr zu erben. keine militärischen Ehren. keine Orden. keine Beförderung. keinen Sonderurlaub. nur noch einen kalten Arsch. wie das die Landser jener Tage so treffend formulierten. Es war nur noch ein erbarmungsloser Kampf ums nackte Überleben, um das eigene und das der Hunderttausende, die noch auf uns vertrauten, die vor den sowjetischen Panzern in Danzig oder Gotenhafen sein wollten. wo Schiffe auf sie warteten, die sie nach Westen in die Freiheit bringen wollten." Und nur wenige aus der kämpfenden Truppe ließen ihre Kameraden im Stich, setzten sich auf eigene Faust ab oder warfen die Waffen weg.
Die am meisten gefährdete Stelle der neuen Abwehrfront war ihre um Quaschin zurückschwingende tiefe Einbuchtung; von da bis zur See bei Adlerhorst waren es nur noch acht Kilometer. Klar, Dass der Russe hier versuchen würde, unter dem Einsatz aller Mittel zur See durchzustoßen. die deutsche Front zu spalten und damit Gotenhafen von Danzig zu trennen. Auch ein Stoss über Espenkrug und Wittstock durch die Wälder in Richtung Zoppot und Oliva mit demselben Ziel lag nahe.
Den Verteidigern kam zugute, dass das Gelände der Verteidigung einige Vorteile bot. Die Straße von Quaschin über Groß Katz in Richtung Gotenhafen läuft zwar durch ein waldfreies Gebiet, wird aber beiderseits von teilweise wald-bedeckten Höhen flankiert, und diese waren durch im November 44 begonnene Verteidigungsanlagen stark befestigt worden. Der äußere Verteidigungsring um Gotenhafen begann auf den waldfreien Höhen westlich Koliebken — Taubenberg. Katzenbuckel und andere — und verlief über Groß Katz entlang dem hochgelegenen Waldrand des Krückwaldes nördlich des Dorfes, wo schon die Polen im September 39 ihre Stellungen hatten, schützte und sperrte also diese Straße. Der Dohnasberg allerdings war laut Bericht von Udo Ritgens. damals Major im Stabe der 227. ID, unbegreiflicherweise in diesen Stellungsgürtel nicht einbezogen worden!
Eine weitere Verstärkung der Verteidigung bildeten die 8.8 cm Flakgeschütze der um Gotenhafen sehr starken Marineflak, die in der Panzerabwehr unübertroffen waren sowie die schwere Schiffsartillerie des Kreuzers Prinz Eugen und anderer Kriegsschiffe. die mit Erfolg russische Panzerbereitstellungen bekämpften. Auch konnten in den Wäldern von Gotenhafen über Zoppot bis Oliva wirkungsvolle Panzersperren angelegt werden. .
Der massive russische Druck auf die neue Abwehrfront begann jedoch nicht bei Quaschin. sondern im südlichen Abschnitt. Dort waren in der Nacht zum 7. März beiderseits Pr. Stargards starke Panzerverbände nach Norden durchgebrochen; sie standen am 8. März morgens etwa m Linie Meisterswalde — Gr. Trampken. Es kam zu schweren Kämpfen; Saskoschin. wo
SS mit der Panzerfaust kämpfte. wechselte siebenmal den Besitzer, Domachau lag frühmorgens unter russischem Artilleriefeuer, Meisterswalde ging am Nachmittag des 8. März trotz Abschuss von 16 Panzern verloren. Die Sowjets konnten aber vor Gr. Kleschkau zum Stehen gebracht werden.
Am 10. März griff der Russe dort immer wieder an. Der Widerstand war verzweifelt Den neuen Panzern, die in Praust ausgeladen wurden, fehlte der Sprit, so dass sie auf der Rampe und um Praust stehen blieben. Die Artillerie litt schon seit langem unter Munitionsmangel Am 11. März brach der Russe auf Lagschau-Kladau durch. die deutschen Batterien machten Stellungswechsel nach Schönwarling. Aber der erstrebte Durchbruch der Sowjets in Richtung Danzig gelang nicht, der Zusammenhang der Front vor Gr. Kleschkau konnte gewahrt werden. Die Abwehr klammerte sich hauptsächlich an den Lauf der Kladau. Die folgenden Tage bis etwa zum 17. verhielt sich der Russe dann dort ruhig. Statt dessen versuchte er es nun im Nordabschnitt, bei Quaschin.
Hier waren im Lauf des 11. März die Regimenter der 227. ID von Karthaus her im Raum Lensitz — Kolletzkau — Kölln angelangt und hatten sich mit dem Schwerpunkt in der Gegend von Bojahn, den Höhenzug der Dohnasberge im Rücken, zur letzten großen und planmäßigen Verteidigung formiert. Da der Feind nicht sofort auf breiter Front nachstieß, kam es noch einmal zu einer kleinen Verschnaufpause. Sie wurde eifrig genutzt, um Stellungen zu graben und eine feste. zusammenhängende Front aufzubauen. Die Truppe hatte buchstäblich nichts na. Stellungen vorgefunden, die sie mit Recht erwarten konnte! Die Enttäuschung über die in' diesem so wichtigen Abschnitt versäumten Verteidigungsmaßnahmen war groß.
Am 13. März greift die 1. Gardepanzerarmee mit starken Panzerkräften, die durch Artillerie und Luftwaffe unterstützt werden. die Front der
Division westlich der Dohnasberge unaufhörlich an. aber alle Angriffe werden abgeschlagen. Auch in den nächsten Tagen wird der Abwehrkampf gegen den beiderseits Quaschin erstrebten Durchbruch zunächst mit Erfolg geführt Die 4. PzD. die beiderseits Gluckau steht, kann mit gepanzerten Kampfgruppen nach rechts und links eingreifen und russische Durchbruchsversuche abwehren. Am 14. März riegeln sie eine Frontlücke bei Pempau ab. am 15. unterstützen sie einen nächtlichen Gegenangriff eines Füsilierbataillons der 389. ID zur Rückgewinnung des Dorfes Neue Welt am Wittstocker See südlich Espenkrugs. das am 13. in russische Hand gefallen war. Es gelingt ihnen auch, die Seenenge zwischen dem Espenkruger und dem Wittstocker See zu sperren. Drei Tage lang. vom 15. bis zum 18., kämpfen ein paar Panther mit Erfolg an dieser bedrohlichen Stelle der Front, die bei Espenkrug nur 6 km von Zoppot und Oliva entfernt ist. Die Masse der 4. PzD verteidigt die Abwehrstellung beiderseits Ramkau bis hin nach Zuckau. Zwar geht Ramkau am 16. verloren. doch die HKL kann im wesentlichen gehalten werden.
Am 17. März aber verschlechtert sich die Lage zusehends. Immer hartnäckiger und pausenloser greift der Feind auf der ganzen Front von Rahmel bis Hohenstein an. immer mehr muss mit der Munition gespart werden. immer mehr schwere Waffen Wie Panzer, Sturmgeschütze und Artillerie fallen wegen Überbeanspruchung aus und können nur in beschränktem Umfang wiederhergestellt werden. Die russische Luftwaffe verstärkt sich, immer seltener greifen deutsche Jäger ein. Am 17. greift der Russe am ganzen äußeren Verteidigungsring von Gotenhafen an und drängt die HKL zurück. Aber die Wilhelmshöhe bei Rahmel und der Dohnasberg werden noch gehalten. Ein schmaler Panzerkeil, der das Marschautal hinunter bis dicht vor Kielau herangekommen war, wird eingeschlossen.
Der weit nach Westen vorspringende Bogen der Abwehrstellung, wo seit dem 7. März das Gutshaus in Leesen bei Zuckau zum Infanterie und Artilleriegefechtsstand und Verbandsplatz eingerichtet ist, muss am 18. nach tagelangen sehr blutigen Kämpfen zurückverlegt werden, weil die Nachbarabschnitte zurückgeben und die beherrschende Höhe 164.9 nördlich Leesen auch mit Panzerhilfe nicht wiedergenommen werden kann. An diesem unerhört harten Abwehrkampf der 252. ID vor Leesen nahmen auch Einheiten der 4. PzD teil.
Südlich Leesen hatten sich die Russen am 17. bis vor Kahlbude herangeschoben. Auch die Südwestfront war seit dem 17. wieder starkem Druck ausgesetzt Der „Raum von Kleschkau" wird im Wehennachtsbericht vom 18. März erstmals ausdrücklich erwähnt — was nichts anderes bedeutet. als dass der Ort Kleschkau bereits verloren war und dass das am 17. geschehen sein wird. denn der Wehrmachtsbericht meldete ja — wenn überhaupt — die Ereignisse des Vortages. Russische Panzer versuchten auf der Straße Gr. Kleschkau — Gr. Saalau — Straschin/Prangschin — Ohra durchzubrechen. Drei Panther der 4. PzD, die Russen dort einige Zeit aufhalten sollten, schossen am 18. beim Gut Gr. Saalau. wo eine Abteilung Volkssturm eingeschlossen war, zwei Dutzend russische Panzer ab.
In der Nacht zum 19. März traf die von Flüchtlingen überquellende Stadt Danzig ein schwerer Bombenangriff. Die Superfestungen kamen aus dem Westen und flogen nach Osten aus. In der Nacht zum 20. kamen sie wieder und zwar aus dem Oster warfen fast ungehindert ihre Bombenlast über der Stadt ab und flogen nach Westen ab.
Am 19. März stand die rote Armee bereits „ sudwestlich Praust". wie der Wehrmachtsbericht vom 20. sagt. und er nennt diesen Raum neben demjenigen westlich Gotenhafens und Zoppots einen Brennpunkt der Kämpfe.
Am 20. griffen die Sowjets nach mehrstündigem Trommelfeuer zwischen Bissau und Leesen mit drei Schützendivisionen und 30 Panzern die Front der 4. PzD an und setzten diese Angriffe auch am 2l. fort. Von dort führt die direkte Straße über Nenkau und Emaus nach Danzig! Aber immer noch konnte der Durchbruch nach Danzig gerade noch verhindert werden.
Der Raum um Gr. Katz liegt mittlerweile seit Tagen unter schwerstem Artilleriefeuer. Den , beherrschenden Höhenrücken der Dohnasberge verteidigt das Gren. Regt. 366 der 227. ID unter Oberstleutnant Schewe. Immer wieder gelingt es diesem tapferen Manne. die Sowjets aus den Einbruchsstellen hinauszuwerfen und die HKL zu schließen. Der Feinddruck hatte sich hier seit dem 18. noch verstärkt. Manche Kompanien der Kampftruppe waren bis auf zehn bis 20 Mann zusammengeschmolzen. Die Ausfälle, notdürftig mit neu zusammengestellten, wenig kampfkräftigen und kampfwilligen Alarmeinheiten ausgeglichen. nehmen ein beängstigendes Ausmaß an. Gleichseitig lässt der Munitionsnachschub nach, einzelne Batterien dürfen und können nicht mehr als 10 bis 15 Schuss pro Tag verschießen! Dartut kann kein Gegner, der nun schon wochenlang von Erfolg zu Erfolg geeilt ist, in Schach gehalten werden. Der immer wieder spürbare Munitionsmangel war übrigens keineswegs immer ein echter Mangel. Es wurde ausreichend Munition m den Häfen ausgeladen, aber sie konnte wegen der Verstopfung der Straßen. wegen der russischen Artillerie- und Luftüberlegenheit oder aus anderen Gründen nicht immer und überall rechtzeitig dorthin gebracht werden, wo sie so dringend gebraucht wurde.
So schiebt sich die Front langsam aber sicher an Gotenhafen. Zoppot und Oliva heran. Am 19. ist in Zoppot vom Walde her deutlich MG-Feuer zu hören. der Russe muss in die Wälder oder
zumindest in den Waldrand bei Schaterei und Wittstock eingedrungen sein. Gegen Abend wird der Räumungsbefehl für Zivilisten in Zoppot gegeben Tausende strömen nach Gotenhafen, ein Pendelverkehr vom Seesteg nach Neufahrwasser wird eingerichtet. Am 20. liegen Zoppot und Oliva unter russischem Artillerie-(euer, für Oliva wird der behördliche Räumungsbefehl gegeben. Am 21. liegt die Straße Zoppot—Gotenhafen schon unter russischem MG-Feuer, die Russen müssen also auf Sicht-weite heran sein.
Sie waren es tatsächlich. Am 20. war der Dohnasberg nach stundenlangem Trommelfeuer, dem ein massierter Angriff unzähliger T 34 folgte. in russische Hand gefallen, zwar in der Nacht von einer Kampfgruppe unter Führung des Divisionsadjutanten, Major Windschügel. noch einmal zurückerobert worden. doch nachdem Major Windschügel gefallen war, am 2l. endgültig verlorengegangen. Auf der höchsten Kuppe wehte die rote Fahne. Der Tag des Durchbruchs zur See konnte nicht mehr lern sein. bald würde der Kampf an dieser entscheidenden Stelle der Abwehrfront beendet sein.
Durchbruch der Russen zur See und Untergang Danzigs
Nach einem Höllenzauber aller Waffen, der jede Bewegung und Heranführung von Reserven und Eingreiftruppen unmöglich machte. brach der Russe in der Nacht zum 22. März über Gr. Katz zur See bei Koliebken und Adlers-horst durch. Er verbreiterte den Einbruchskeil und warf sich dann auf die beiden abgespalteten Brückenköpfe Gotenhafen und Danzig/ Weichselmündung. Gotenhafen war der kleinere und nächstgelegene. er wurde als erster immer mehr zusammengedruckt Noch am 22. März ging das vor dem inneren Verteidigungsring Gotenhafens gelegene Völtzendorf verloren: die abgeschnittene Besatzung der dortigen Marineflakbatterie verteidigte sich bis zur letzten Granate und kämpfte sich dann auf die
eigenen Linien zurück. Die bestanden jetzt aus dem ausgebauten inneren Verteidigungsring. der sich von Hochredlau über Wittomin und Kielau zur Oxhöfter Kämpe hinzog. Man hatte sich viel von ihm versprochen- wird er halten? Er hielt nicht. Am 23. drangen die Sowjets in Kielau ein. am selben Tage eroberten sie die Höhen von Hochredlau. In schweren Kämpfen um den beherrschenden Sleinberg am Südrand der Stadt, und nach dessen Verlust am Abend des 26., durch die Behauptung der Nordhänge des Kielauer Forstes, konnten jedoch die Innenstadt und der Hafen noch für einige Tage gehalten und daher die nächtlichen Verladungen von Verwundeten und Flüchtlingen noch bis zum 28. fortgesetzt werden. Großen Anteil daran hatte die Marineflak im Erdkampf, die gegen die russischen Panzer verheerend gewirkt hat.
Nach dem Verlust des Steinbergs befanden sich die Gefechtsstände der Gotenhafen verteidigenden Divisionen in einem Hochbunker am Hafenbecken IV. In der Nacht zum 27. gelang es, alle Trosse und rückwärtigen Einheiten sowie die gesamte Divisionsartillerie der 227. ID nach Oxhöft zu überführen. Die Frage war nun. ob auch die völlig abgekämpften Infanterieeinheiten der Division sich unbemerkt vom Feinde lösen und die Kämpe erreichen würden. Dies gelang nach erbitterten Straßenkämpfen. die in den Randgebieten der brennenden Stadt während des 26. und 27. März tobten. am Abend des 28. März. Der Hochbunker wurde um Mitternacht geräumt, am Morgen des 29. März waren die Trimmer von Stadt und Hafen in russischer Hand.
Nach dem Fall Gotenhafens drängten sich die Reste von sechs Divisionen und Tausende von Flüchtlingen auf der Oxhöfter Kämpe zusammen. Sie alle wurden im Laufe der nächsten Tage nach Hela übergesetzt, zuerst die Flüchtlinge, dann am Morgen des 5. April die letzten Soldaten.
Zoppot wartet seit dem 22. März jede Stunde auf den Einmarsch der Russen. Die Stadt lag seit Mitte März unter ständig zunehmendem Artilleriebeschuss und dauernden Tieffliegerangriffen und war überfüllt mit Flüchtlingen. Zur Verteidigung waren nur Stäbe und rückwärtige Verbände, aber kaum Kampftruppen vorhanden, und diesen mangelte es an Waffen und Munition. Trotz der vollkommen aussichtslosen Situation wurde aber bis zum Schluss geschanzt und gebuddelt, obgleich wie fast überall nachher niemand da war, der die Stellungen besetzen oder halten konnte. Ein sinnloser Befehl jagte . den andern, schreibt Konrad Hoene. Besitzer des Rittergutes Leesen und damals Ortskommandant von Zoppot, in einem Bericht. der in dem Buch von Wilhelm Brauer: Der Kreis Karthaus. zu finden ist Studenten, Feuerwehr und Volkssturm in lächerlich geringer Anzahl sollten die Verteidigung übernehmen, aber als sich die Russen näherten, lösten sich alle diese Verbände, mit denen die im Casinohotel untergebrachte Ortskommandantur bis zum letzten Mann verteidigt werden sollte, auf.
Den zurückgehenden deutschen Truppen folgten die Russen auf dem Fuße und besetzten Zoppot am Abend des 23. März ohne große Kampfe. Kurz vorher erhielten die noch in der Kommandantur Ausharrenden den Befehl, sich zurückzuziehen. und unter Zurücklassung des Gepäcks ging es zu Fuß auf der Strandpromenade nach Glettkau. Russische Panzer. die im Schutze der Steilküste am Strand entlang vor-gedrungen waren. rasselten die Seestraße herauf, andere stießen weiter nach Glettkau vor. das am Morgen des 24. von Zoppot her beschossen wurde. Zoppot hatte durch Beschuss verhältnismäßig wenig gelitten; einem Augenzeugenbericht zufolge hat russische Soldateska die Häuser in der untersten Seestraße systematisch in Brand gesteckt. Dort und in der Nordstraße gegenüber dem Kurhaus ist daher heute ein freier Platz.
Nach der Besetzung von Zoppot und dem fast gleichzeitigen Durchbruch der Russen im Westen Danzigs in Richtung auf die Höhen um Pietzkendorf richtete Marschall Rokossowsky
am 24. März eine Aufforderung an die Generäle Offiziere und Soldaten der deutschen 2. Armee die Waffen niederzulegen. Er garantiere allen die sich gefangen gäben, Leben und Eigentum Nur ganz wenige schenkten diesen Versicherungen Glauben. Der Kampf um Danzig war militärisch gesehen, sinnlos geworden, das stimmte. Bei einem menschlich handelnden Gegner wäre Abbruch darum durchaus sinnvoll gewesen – aber nicht bei einem Gegner der mordete, schändete und raubte. Auch General von Saucken hielt eine weitere nachhaltige Verteidigung von Danzig für sinnlos. Er befahl die Räumung der Stadt und ein gesaneltes Absetzen über die lote Weichsel, aber er kapitulierte nicht. Er sah im Halten eines Brückenkopfes beiderseits der Weichsel bis hin nach Pillau – das noch bis zum 26 April in deutscher Hand war – die Möglichkeit, der Masse einer Soldaten die russische Gefangenschaft zu ersparen und allen dort Rettung suchenden Flüchtlingen die Chance des Abtransports über See zu geben Wohl gab er damit die Stadt der hoher als noch so ehrwürdige Bausubstanz. Es gelang tatsachlich in den ersten Tagen des Mai die letzten Flüchtlinge abzutransportieren. Die Absicht nun auch noch alle Angehörigen der Wehrmacht nach dem Westen zu bringen. Konnte wegen der deutschen Kapitulation vom 9. Mai nicht mehr durchgeführt werden. Insgesamt; sind in der Zeit vom 23. Januar bis 8. Mai mindestens zwei Millionen Menschen aus Ost- und Westpreußen, darunter eine halbe Million Verwundete. über See nach dem Westen gebracht worden. 355 624 Flüchtlinge. Verwundete und Soldaten wurden allein im April von Hela aus verschifft. in der ersten Maiwoche noch einmal über 50 000 (Angaben bei Kieser). Vierzig- bis sechzigtausend Soldaten gerieten in Gefangenschaft. darunter General von Saucken und elf andere Generäle. die bei ihren Truppen geblieben waren.
Als Rokossowsky keinen Erfolg mit seiner Aufforderung hatte, ließ er die Innenstadt vor. Danzig am Palmsonntag, den 25. März, mit allen Kalibern beschießen. Das war der Antang
der totalen Vernichtung der Stadt Die Tragödie
Danzigs nahm ihren Fortgang. Nach überein-
summenden Augenzeugenberichten war die
Stadt noch am 17. März bis auf einige Bombentreffer kaum zerstört, die Straßenbahn fuhr
noch. In den folgenden Tagen erlitt sie weitere
Schäden durch ständige Luftangriffe, doch die
Stadt als Ganzes war noch intakt Dann kam der
Palmsonntag. Aus dem Tagebuch eines Volkssturmmannes. das in .Unser Danzig' veröffentlicht wurde. entnehme ich: Der Marsch von
Langfuhr im frühen Morgengrauen des 25. März
führt uns am Hauptbahnhof vorbei über Holzmarkt. Kohlenmarkt. Langgasse. Langer Markt,
Grüne Brücke und Hopfengasse zur Brandgasse
in die ehemalige Tabakfabrik. Es ist noch das
vertraute Bild. Frauen, Kinder. alte Männer ver-
lassen bei klarem Sonnenschein mit Handwagen und Karren die Stadt in Richtung Langgar-
ten und Heubude. Gegen 16 Uhr Beginn eines
furchtbaren Bombardements. Bei seinem Ende
brennen die Speicher. die Marienkirche, die
ganze Innenstadt ist ein Flammenmeer. Am 26.
früh Rückmarsch durch die völlig veränderte
Stadt: Langer Markt brennt auf beiden Seiten.
Feuerwehr bei Löschversuchen, kein Durch-
kommen. Daher über Lange Brücke weiter zum
Krantor. doch ein großer Trümmerhaufen ver-
sperrt den Durchgang zur Breitgasse. die eben-
falls brennt. Also noch weiter über Fischmarkt.
Am brausenden Wasser entlang zur Wallgasse.
Dort brennt es nicht, die Straße ist ziemlich frei
bis auf einzelne Granattrichter. Hansaplatz und
Schichaugasse sind wenig beschossen worden.
Wir marschieren in Richtung Schellmühl und
erreichen morgens Lauental. Gegen Mittag wird
das bisher unzerstörte Lauental beschossen. in
Danzig scheint die Hölle los ru sein. Hohe Flammen und riesige Qualmwolken sind deutlich zu
erkennen. Nachmittags Befehl: Rette sich wer
kann über die Weichselfähre bei Neufahrwasser
nach Weichselmünde. Soweit der Auszug aus
dem Tagebuch
Wenn man aufgrund zahlreicher Augenzeugenberichte, Fotos und Berichten von späteren Besuchern die völlig zerstörten Gebiete auf einem Stadtplan markiert. kann man zu der Vermutung kommen. dass es den Russen in erster Linie darauf ankam, die Straßen zu den Mottlaubrücken unpassierbar zu machen, um den Rückzug der deutschen Truppen über die Mottlau und die einzige vorhandene Weichselbrücke, die Breitenbachbrücke, zu erschweren. Denn es zeigt sich, dass diejenigen Stadtteile, durch die Zufahrtsstraßen zu diesen Brücken führten, völlig zerstört worden sind — und das waren insbesondere der Kern der Stadt, die Rechtstadt und die Speicherinsel — wogegen das Gebiet der Altstadt, zwischen Altstädtischem Graben und Wallgasse, wesentlich weniger betroffen war. Auch die Niederstadt ist besser davongekommen; dort scheint nur die Durchgangsstraße zur Breitenbachbrücke. Langgarten. stärker zerstört worden zu sein, und das zum Teil auch erst nach der Besetzung durch willkürliche Brandstiftung, der ganze Wohnviertel der Niederstadt noch nachträglich zum Opfer gefallen sind.
Nach der Besetzung Glettkaus am Morgen des 25. März rollten die Panzer weiter nach Brösen. Dort aber versperrte ihnen das am 23. nach Brösen verlegte Gr. Regt. 62 (Feldherrnhalle) der 7. ID. das sich um Brösen und Saspe eingegraben hatte. den weiteren; Weg nach Neufahrwasser. Durch den Widerstand dieses Regiments — Truppenteile mit Namen statt Nummern waren Eliteeinheiten. meist auch besser ausgerüstet — konnte am 25. morgens noch einmal ein Schiff mit Verwundeten und Flüchtlingen, die „Ubena", den Hafen verlassen
— das letzte. Ein solcher aufopfernder Widerstand. das soll nicht verschwiegen werden, wurde in der letzten Woche vor dem Ende unter dem Eindruck der immer aussichtloser werdenden Lage nicht mehr überall geleistet. Es war wohl so, dass eine zunehmende Demoralisierung um sich griff. so dass drakonische Maßnahmen gegen Fahnenflüchtige verhängt wurden. Mancher, der sich in den Sog ziehen ließ, und sich unerlaubt von seiner Einheit absetzte, hatte sein Leben verwirkt, wenn er gestellt wurde.
Oliva glich seit etwa dem 10. März einem Heerlager, verständlicherweise, denn die Front war bei Wittstock ja nur sechs Kilometer entfernt Nur der Olivaer Wald befand sich zwischen dem Ort und den ständig angreifenden Russen. Von Oliva aus führten alle Wege zur Front: die Renneberger Chaussee nach Wittstock, der Schäfereiweg über Pulvermühle nach Schäferei, der Weg durch das Freudental nach Gluckaü. Alle diese und andere, für Panzer passierbare Waldwege waren natürlich an geeigneten Stellen durch Panzergräben, Minen- und Panzersperren gesichert. Verteidigt wrirde diese Front von der 73. ID. einigen Panzern der 4. PzD, einer Fallschinnjägereinheit der Division Hermann Göring. von lettischer SS — ihre Feldküche stand im Garten meines Elternhauses in der Paulastraße — und vom Volkssturm.
Die Fallschirmjäger waren als Eingreifreserve am 18. März von Emaus nach Oliva geworfen worden und hatten bei Frischwasser, einen Kilometer westlich - Pulvermühle, beiderseits des Weges nach Schäferei Stellung bezogen. Daraus kann man schließen. dass die Russen die deutsche Abwehrfront, die bis dahin noch vor dem Waldrand gelegen hatte. seit dem 18. in den Wald hinein zurückgedrängt hatte. Das Ende des offenen Frischwassertals liegt einen Kilometer vom Waldrand bei Schäferei entfernt; so weit werden die Sowjets also in den Wald eingedrungen sein.
Seitdem tobte die Schlacht in den Olivaer Wäldern. Die Front quer durch den Wald wird bis zum 23. März etwa in der Linie Goldkrug
— westlich Freudental — Frischwasser — Grenzlau — Großer Stern verlaufen sein. Die Fallschirmjäger hielten ihre Stellungen bei Frischwasser etwa eine Woche lang "bis zum 23. gegen fortwährende Panzerangriffe. Ein Tigerpanzer, der wegen Treibstoffmangel bewegungsunfähig zwischen ihren Stellungen lag. schoss in diesen Tagen allein 12 russische Panzer ab, die über Pulvermühle nach Oliva durchbrechen wollten. Die 73. ID vernichtete in ihrem Abschnitt, der wahrscheinlich um die Renneberger Chaussee und den Großen Stern zu suchen sein wird, 24 Panzer mit der Panzerfaust und wurde dafür im Wehrmachtsbericht vom 25. namentlich erwähnt.
Nach dem Verlust von Zoppot muss die Front im Olivaer Wald zurückgenommen werden. Der Turm auf dem Karlsberg wird am Nachmittag des 23. von deutschen Pionieren gesprengt, damit er den Russen nicht schon bald als Artilleriebeobachtungsstand dienen könne. Die Sowjets waren an diesem Tage schon durch den Wald bis Ludolfine gekommen. wo gekämpft wurde. Einen Tag lang wogen nun am 24. die Kämpfe bei Strauchmühle und Renneberg hin und her. Die dort Gefallenen müssen später von Frauen aus Oliva bestattet werden. Die Fallschirmjäger ziehen sich dann kämpfend nach Oliva zurück, ihr Gefechtsstand befand sich kurze Zeit in der Lessingstraße. Oliva liegt unter Artillerie- und Bordwaffenbeschuss.
Die Lage um Danzig hatte sich mittlerweile so zugespitzt, dass eine nachhaltigere Verteidigung von Oliva und bald auch von Langfuhr nicht mehr möglich war, denn die Verteidiger wurden jetzt von der Flanke und vom Rücken
her überhöht und bedroht. Am 23. März um 11.20 Uhr waren die sowjetischen Divisionen nämlich nach einem furchtbaren Feuerschlag zum Großangriff auf Danzig von Westen her angetreten, sein Schwerpunkt zeichnete sich ab bei Kokoschken. etwa 10 Kilometer westlich Danzigs. Nur die ausgebluteten Reste der beiden Panzergrenadierregimenter, die zwei Selbstfahrlafettenbatterien des Panzerartillerieregiments 103 und die aus den Besatzungen ausgefallener Panzer der 4. PzD gebildete Panzervernichtungskompanie, konnten den durchgebrochenen russischen Panzern entgegengeworfen werden. Sie bezogen am Abend des 23. nach Auffangen des Angriffs eine neue Verteidigungslinie auf den Höhen von Mattern über Kelpin bis Nenkau. Auf den Anhöhen über Nenkau. beiderseits der Straße nach Emaus. waren Schützengräben vorbereitet. Nenkau lag am Abend des 23. unter Artillerie- und Granatwerferbeschuss.
Die Höhenstellung um Nenkau musste jedoch schon am Mittag des nächsten Tages wieder aufgegeben werden. weil rechts und links be-reits die Russen waren. Und am 25. standen sie auf den Höhen von Pietzkendorf und Wonneberg und beschossen von dort die wie auf dem Präsentierteller unter ihnen liegende Stadt mit Stalinorgeln. Am 25. waren sie auch in Brentau. Am 26. verlief die Front zwischen Pietzkendorf und Langfuhr.
1m Süden war am 24. Praust verlorengegangen. doch war dieser Ort für die Abwehr der ja von Westen und Norden auf Danzig zielenden Angriffe von geringerer Bedeutung, zumal das Werder zwischen dem Höhenrand und der Mottlau inzwischen unter Wasser gesetzt worden war.
Am 23. sind die ersten Räumungsbewegungen in Oliva zu bemerken: Truppenteile verlassen den Ort. um über die Weichsel zurückgenommen zu werden. Nach Augenzeugenberichten sind an diesem Tage auch ganze Einheiten mit ihren Fahrzeugen und Gerät in Neufahrwasser in den 8000 Tonnen großen Dampfer , Bernhard Essberger verladen worden. Danzig ist zum Schluss also nur noch von geringen Nachhuten hinhaltend verteidigt worden, um dem Gros den Abzug über die Weichsel zu ermöglichen. .
Am Vormittag des 24. März wird das ehemalige Arbeitsdienstlager in Konradshammer, wo seit Anfang Februar bei Schanzarbeiten eingesetzte Volksstundmänner untergebracht waren. durch Artillerie beschossen. Nachmittags wird das Lager geräumt. der Abmarsch geht, vorbei an den brennenden Schuppen des Flugplatzes. nach den Kasernen in Langfuhr. Gegen Abend liegt das Kasernengelände unter schwerstem Feuer. In der Nacht vom 24.'rum 25. März fällt Oliva in die Hände der Russen. Kämpfe im Ort fanden anscheinend nur entlang der nach Danzig führenden Chaussee statt Dort wird von heftigen Schießereien berichtet. die am Nachmittag des 24. begannen und bis in die Nacht andauerten. In den frühen Morgenstunden des Palmsonntags. dem 25. März, sind die ersten Russen in den Kellern. in denen die Zurückgebliebenen seit acht Tagen hausen. Wenig später schlägt das Grauen über ihnen zusammen.
Am Morgen des 25. tritt der Russe dreimal aus der Olivaer Heimstätte heraus mit Panzern zum Angriff an, wird vom Gr.-Regt 62 Feldherrnhalle abgewehrt. Das 1. Batalion des Regiments hatte in der Nacht zum 25. den Panzergraben zwischen dem Pelonker Höhenrand und dem Strand zwischen Glettkau und Brösen besetzt, während das 2. Btl und der Regimentsgefechtsstand in der Pestalozzischule am Heeresanger am Stadtrand von Langfuhr als Reserve verblieb. Auch die Sasper Schießstände beim Flugplatz waren zu einem
Stützpunkt ausgebaut worden. Hier sollte noch einmal der Versuch unternommen werden. einen letzten provisorischen Wall vor Neufahrwasser zu errichten, wo immer noch Flüchtlinge auf den Abtransport zu Schiff warteten.
Nach einem erneuten Angriff von Oliva her mit acht Panzern entlang der Chaussee müssen sich die Verteidiger in die Riegelstellung am Damm der Kartäuser Bahn absetzen. da sie von rechts flankiert werden. Am Bahndamm in Friedensschluss kämpfen Fallschinnjäger. Die Fabrikanlagen der Spinnerei beim Mühlenhof, die vor dem Bahndamm lagen. dienen aber noch als vorgeschobener Stützpunkt. Am 26. morgens macht das 2. Btl einen Angriff, um den Anschluss an den rechten Nachbarn wiederherzustellen und die eigene Stellung westlich des Flugplatzes wieder vorzubringen. Nach einem Einbruch 'beim linken Nachbarn muss eine neue Stellung an der Straße Oliva — Langfuhr eingenommen werden. Auch um die Spinnereifabrik tobt ein heftiger Kampf. Doch schließlich muss wegen erneuter Flankierung von Brösen her, wo der Russe am Spätnachmittag des 26. unterhalb des Holms zur Weichsel durchgebrochen war, der Rückzug zu den ersten Häusern von Langfuhr angetreten werden. Dieser Stadtrand wird mit Unterstützung durch ein paar Panzer, die durch häufigen Stellungswechsel eine größere Stärke vortäuschen, bis Mittemacht verbissen verteidigt, dann Absetzung auf eine neue Verteidigungslinie am Westrande der Schichauwerft.
In der Frühe des 27. wird Langfuhr planmäßig geräumt. Nur schwache Nachhuten leisten am Morgen des 27. am südlichen Ortsrand noch hinhakenden Widerstand. Auf dem Flugplatz geht nun russische Artillerie in Stellung, eine Batterie neben der anderen. und feuert nach Danzig hinein. Andere Batterien. die sich beim Sasper Friedhof eingegraben haben, schießen auf Ziele links von Danzig, in der Gegend von Heubude. Von Danzig her kommt nur geringe Antwort, auf hundert russische ein deutscher Abschuss. Von See her feuert deutsche Schiffsartillerie. ihre Geschosse schlagen auf dem Flugplatz
und in den Häusern am Stadtrand Langfuhrsein.
Tagelang zäh verteidigt werden die Höhen : bei Zigankenberg westlich Danzigs. Dort kämpfen die letzten einsatzfähigen Panzer der 4. PzD und lassen die Sowjets nur langsam und vorsichtig vorgehen. In den Siedlungen auf der Höhe und unten im Tal in der Straße durch Schidlitz halten Panzergrenadiere und Besatzungen unbrauchbarer Panzer aus den Häusern heraus und hinter Panzersperren die Russen mit der Panzerfaust in Schach.
Am 27. kämpfte das Regiment Feldherrnhalle zwischen den Häusern der Schichaukolonie und den Hallen der Schichauwerft. Dort ging es
weniger um die Verteidigring des Zugangs zur Innenstadt als um die Verhinderung eines russischen Übergangs über die Tote Weichsel. Der
Russe erzielte jedoch einen tiefen Einbruch beim rechten Nachbarn. war sogar beim Holm übergesetzt und hatte auf dem Ostufer des Kaiserhafens einen Brückenkopf gebildet Das Regiment wurde daher auf eine Sicherungsstellung um die Fähre zum Holm zurückgenommen
— gemeint ist wohl die Eisenbahnfähre vom Troyl zum Holm. Neufahrwasser fiel am Nachmittag des 27. in russische Hand. Am gleichen Tage brachen die Russen am Steffenspark rum Olivaer Tor durch und sickerten bis zum Bahnhof ein. Aus den Fenstern des Oberfinanzpräsidiums am Horst-Hoffmann-Walleröffneten SS und andere Einheiten das Feuer in Richtung Bahnhof und zwangen die Russen in Deckung, diese konnten sich jedoch durch die Schichaugasse vorarbeiten. Am Olivaer Tor fiel am Nachmittag des 27. durch einen Salvengeschützüberfall der Kommandeur der 4. PzD, General Betzel, dem sich die andern im Stadtgebiet von Danzig noch kämpfenden Truppen. die 252. und 389. ID sowie die 12. Luftwaffenfelddivision freiwillig untersteht hatten, bei der Leitung des Aufbaus
eines neuen Sperriegels.
Aber es war bald nicht mehr ganz klar, wo in dem Hexenkessel von Danzig noch deutsche Truppen. standen und wo schon die Russen waren. In der Frühe des 27. waren die ersten Russen in den Kellern der Rennerstiftsgasse erschienen. gegen 2 Uhr in der Nacht waren sie auf hundert Meter an die Gasanstalt bei der Danziger Werft heran. wo Flak stand und Widerstand leistete. Zivilbevölkerung hisste auf der Gasanstalt die weiße Fahne.
Der Halbkreis um die Innenstadt war nun ganz eng geworden. Auch von Süden her waren die Sowjets jetzt nahe herangekommen; der Wehrmachtsbericht vom 28. meldet, dass im Südteil von Danzig Straßenkämpfe tobten. also wohl in der Gegend von Ohra oder Petershagen. Die ganze Innenstadt war nur noch ein brennendes Inferno. ein brüllender Hexenkessel aus Feuer, Qualm und Detonationen.


ups... tekst nie mieści się w jednym wątku


Ostatnio zmieniony 31 sie 2007, 18:33 przez Kazik, łącznie zmieniany 2 razy

Na górę
 Wyświetl profil  
 
 Tytuł:
Post: 31 sie 2007, 18:26 
admin
Awatar użytkownika

Rejestracja: 20 sie 2004, 17:53
Posty: 4105
Lokalizacja: Gdynia
Sprzęt: XP ADX200
cd..

Hagelsberg und Bischofsberg mit ihren alten Festungskasematten waren am 27. noch in deutscher Hand. Der Hagelsberg wurde am 28. gegen 2 Uhr morgens geräumt. der Bischofsberg kapitulierte in der Frühe des gleichen Tages. Dort oben in den ehemaligen Festungsanlagen hisste eine kleine Gruppe auf
eigene Faust die weiße Fahne. Die Überschrift des Berichts darüber von Kätner. . Weiße Fahne über Danzig" ist etwas irreführend. Die Masse der Verteidiger Danzigs hat nicht kapituliert. Die letzten hier und da noch Widerständ leistenden Gruppen zogen sich befehlsgemäß in der Nacht zum 28. hinter die Motllau nach Osten zurück. Der Westteil der Innenstadt wurde aufgegeben und in den frühen Morgenstunden des 28. von russischen Panzern besetzt. Mottlau und Weichsel von Ohra bis zur Westerplatte bildeten nun kurzfristig eine neue Widerstandslinie.
Sie wurde großenteils bis zum 30. März gehalten. und das ermöglichte es noch den ganzen 29. hindurch den zurückgehenden deutschen Truppen, der Bevölkerung und den Flüchtlingen, über die einzige vorhandene Weichselbrücke, die Breitenbachbrücke. den vorgesehenen Fluchtraum. die Dünenwälder bei Heubude und Krakau. zu erreichen. Die Brücke erhielt zwar einen Bombentreffer. konnte jedoch von Pionieren wieder befahrbar gemacht werden.
Das Regiment Feldherrnhalle war im Nebel der Morgenstunden des 28. über den Kaiserhafen in den Raum Rieselfelder übergesetzt worden. Neue HKL wurde dort die nach der Wester-platte führende Bahnlinie. Von ihr aus versuchte das Regiment, durch einen Gegenangriff um 18 Uhr den russischen Brückenkopf am Ostufer des Kaiserhafens einzudrücken, der Angriff geriet aber in dem unübersichtlichen Industriegelände ins Stocken und musste abgebrochen werden. Russische Versuche. den Brückenkopf zu verstärken. konnten jedoch am 29. abgewehrt werden.
Am 31. ging die Westerplatte. von der aus immer noch ein Pendelverkehr nach Hela statt-gefunden hatte, nach heftigen Kämpfen verloren. Die HKL wurde am 1. 4. zunächst bis zum Winkelberg bei Heubude. danach bis zur Linie Schleppweg — Krakau zurückgenommen. Am 2. 4. konnte nur noch eine kleine Brückenkopfstellung um Westlich Neufähr herum behauptet werden; der letzte Stützpunkt auf der Danziger Nehrung westlich des Weichseldurchbruchs, der Quellberg, wurde in der Nacht zum 3. 4.
geräumt Der neue Sperriegel hinter dem Weichseldurchbruch und vor Bohnsack hielt dann bis zum Waffenstillstand am 9. Mai.
Südlich der Danziger Weichsel im Werder verlief die Frontlinie am 1. 4. vor Klein Plehnendorf entlang dem Fleischerwall zur Mottlau. diese entlang bis Herrengrebin und von dort über Wossitz und Gemlitz zur Stromweichsel. Sie wurde langsam zurückgedrückt Plehnendorf ging am 10. 4., Herrengrebin am 6. 5. (?) verloren. Wossitz und Gemlitz wurden am 7. 5. ohne Kampf geräumt. Tnitenau am 8. 5. Auch Gottswalde soll noch bis zum Schluss in deutscher Hand gewesen sein.
Die Nehrung von Bohnsack bis Neutief blieb bis zum Verlust Pillaus am 25. 4. von Kämpfen verschont. Sie war vier Wochen lang die Zuflucht der noch nicht abtransportierten Flüchtlinge und der Überlebenden der geschlagenen deutschen 4. Armee aus Ostpreußen, die über das Frische Haff dem Tod oder der Gefangennahme entkommen waren.
Am 26. April landeten die Russen, von Pillau
kommend, in Neutief. Mit unvorstellbarem Material- und Munitionsaufwand drangen sie auf der Nehrung von Riegelstellung zu Riegelstellung nach Westen vor. Aufopfemder Widerstand durch Abwehrgruppen der 4. PzD konnte ihren Vormarsch nur aufhalten, nicht verhindern. Am 1. Mai ging Narmeln verloren, am 3. Kahlberg. am 5. Pröbbernau. am 7. Vogelsang und Bodenwinket Die Reste der Verteidiger. Angehörige der 4. PzD sowie der 7. ID, ermöglichten es. dass noch Tag für Tag an die 30 000 Menschen nach Hela eingeschifft werden konnten. Am Abend des 6. 5. wurden in Nickclswalde und Schiewenhorst die letzten Flüchtlinge verladen. Als dann auch die letzten Verteidiger an die Reihe kommen sollten, trat am 9. 5. um Mitternacht die allgemeine Kapitulation in Kraft. Alles. was noch nicht fort war. geriet in die Hände der Russen. Der letzte Akt des Dramas beiderseits der Weichsel war zu Ende.
[/quote]

_________________
Umiłuj to, co spaliłeś
Spal to, co umiłowałeś :]


Na górę
 Wyświetl profil  
 
 Tytuł:
Post: 31 sie 2007, 22:09 

Rejestracja: 09 sie 2006, 20:08
Posty: 54
bardzo ale to bardzo miły prezent :D


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 21 sty 2009, 20:29 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
moze kogos zainteresuje tlumaczenie na "ludzki" jezyk.... jesli chcecie wiecej to dajcie znac

---------------------------------------------------------------------------------------------------------
Heinz Voellner
„Bitwa o Gdańsk 1945”

O ile mi wiadomo, działania wojenne, które doprowadziły do zajęcia Gdańska przez Rosjan z końcem marca 1945r., do tej pory przedstawiane były jedynie wyrywkowo w odniesieniu do niektórych obszarów lub sumarycznie. Chciałbym podjąć próbę przedstawienia bardziej wyczerpującego przeglądu tych wydarzeń z uwzględnieniem szczegółów. W odniesieniu do tych ostatnich opierać się będę na relacjach uczestników walk oraz wspomnieniach gdańszczan, którzy w tym czasie przebywali w mieście i opisali te wydarzenia. Tego rodzaju wspomnienia w ostatnich latach niejednokrotnie publikowane były na łamach „Naszego Gdańska”.

Silnym bodźcem, który skłonił mnie do zajęcia się tematem ostatnich tygodni i dni Prus Zachodnich i Gdańska, była chęć wyjaśnienia samemu sobie przebiegu operacji z lutego i marca 1945r. Niektóre informacje, jakie usłyszałem lub przeczytałem w ciągu trzydziestu lat, wydawały mi się niejasne, lub nawet sprzeczne, jak np. niektóre dane z ostatnich dni katastrofy, czy też odpowiedź na pytanie, czy miasto samo się jeszcze broniło, czy miały jeszcze w samym mieście miejsce walki jak np. w Elblągu, Malborku, Grudziądzu, Gdyni czy też Królewcu. Szukałem również wyjaśnienia, dlaczego atak Armii Czerwonej na Gdańsk nastąpił tak stosunkowo szybko oraz dlaczego linia obrony wokół miasta została ostatecznie tak nagle przerwana. Przecież pozycje obronne były wszędzie długo przygotowywane?

Należałoby zacząć od pozycji wyjściowej dla późniejszego odcięcia i zdobycia Gdańska. Wojska 2 Frontu Białoruskiego pod wodzą marszałka Rokossowskiego, które przystąpiły do ataku 14 stycznia 1945r. ze swoich dwóch przyczółków w okolicy Pułtuska nad Narwią, całkowicie rozgromiły wojska 2 Armii niemieckiej pod dowództwem generała Weissa i w ciągu 10 dni ich czołówki pancerne osiągnęły linię Wisły między Elblągiem a Bydgoszczą. W dniu 28 stycznia w rękach niemieckich pozostawały już tylko Elbląg, Malbork, Grudziądz i Toruń, położone na zachód od Wisły części Prus Zachodnich oddzielone od Prus Wschodnich przez rosyjski klin sięgający do Elbląga.

Wojska 1 Frontu Białoruskiego dowodzone przez marszałka Żukowa, które zajmowały dwa przyczółki na południe od Warszawy, od momentu rozpoczęcia ataku i przełamania w dniu 14 stycznia w ciągu 14 dni bezprecedensową falą pancerną dotarły na zachodzie do Odry w okolicach Frankfurtu, a na północy przekroczyły linię Noteci. Ich dalsze przedzieranie się w głąb Pomorza zostało na początku lutego z trudem powstrzymane na linii Schwedt-Choszczno -Wałcz -Debrzno –Świecie. Na początku lutego w rękach niemieckich znajdowały się zatem Pomorze na zachód od Gdańska, na południe dawny polski korytarz sięgający prawie do linii Debrzno-Świecie, a na wschodzie wąski przesmyk do Królewca przez Mierzeję Wiślaną. Na wschód od Wisły trzymały się już tylko Elbląg, Malbork i Grudziądz.

Na obszarze tym wojska pobitej ale nie rozgromionej 2 Armii broniły terenu między Wisłą a linią Słupsk-Debrzno. Warunki naturalne sprzyjały obronie tego terenu. Jego wschodnią granicę stanowił leżący w dużej części poniżej poziomu morza obszar ujścia Wisły ze swoimi licznymi ciekami wodnymi, zbiornikami wody i rowami melioracyjnymi, który można było zatopić poprzez przerwanie wałów – co też później uczyniono – oraz szeroka delta Wisły ze swoimi stromymi brzegami, nad którymi leżały miasta Tczew, Gniew, Nowe i Świecie; na południu pomiędzy Świeciem a Chojnicami rozciągały się Bory Tucholskie, około 50 km obszar leśny, który bardzo utrudniał zmasowany atak pancerny. Dodatkową obronę zapewniały liczne jeziora znajdujące się na tym terenie. Duże szanse na skuteczną obronę zapewniało również znajdujące się na zachód od Pomorza Pojezierze Kaszubskie ze swoimi podłużnie ułożonymi, rozciągającymi się najczęściej z północy na południe jeziorami, licznymi przewężeniami, lasami i mało przejrzysta, podzielona licznymi dolinami okolica.

Dla celów zaopatrzeniowych, po utraceniu połączenia lądowego ze Szczecinem, do dyspozycji pozostawały porty w Gdańsku i Gdyni, jako że niemiecka marynarka posiadała dominację na Morzu Bałtyckim. Cztery główne linie kolejowe rozchodziły się z tych portów w formie wachlarza w głąb obszaru obrony, uzupełniając się i łącząc przez liczne odcinki boczne. Sieć kolejowa odgrywała również ważną rolę z uwagi na niedobór paliwa. Również sieć drogowa dostosowana była do bazy zaopatrzeniowej Gdańsk-Gdynia – całość uwarunkowań terenowych stanowiła zatem sprzyjającą sytuację wyjściową.

Ale co pozostawało do dyspozycji jeżeli chodzi o obronę tego dosyć rozległego obszaru? Początkowo były to jedynie pobite i strasznie zdziesiątkowane dywizje 2 Armii. Oddziały te były wyczerpane, zrezygnowane, rozgoryczone, nie dysponowały ciężką bronią, nie wspominając o wsparciu przez wojska lotnicze. Później zostały wprawdzie przerzucone z Kurlandii i z Zachodu prawie nienaruszone dywizje, jednakże mająca kluczowe znaczenie możliwość przemieszczania się, w przeciwieństwie do atakujących Sowietów, była mocno ograniczona w związku z dającym się powszechnie we znaki pod koniec wojny brakiem paliwa. Sowieci posiadali miażdżącą przewagę w ilości ludzi i materiałów, mogli stale zmieniać punkty ciężkości natarcia, obchodzić miejscowy opór, poszerzać punkty przebicia poprzez szybkie przerzucanie posiłków i potrafili wykorzystać swoją przewagę.

Dochodziła jeszcze najczęściej zbyt późno przeprowadzana ewakuacja ludności cywilnej i jej ucieczka, których skutkiem były całkowicie zablokowane drogi, co w znacznym stopniu utrudniało operacje niemieckich oddziałów. Nierzadko z tego właśnie względu ważne obszary obrony nie mogły we właściwym czasie zostać zajęte i obsadzone.

Rosjanom udało się też, przy pomocy „grup antyfaszystowskich” składających się z niemieckich jeńców, doprowadzić do zasiania na froncie niemieckim paniki i zamieszania, jak relacjonuje major Lew Kopelew, przywódca takiej właśnie grupy propagandowej. W ten właśnie sposób jego grupa doprowadziła do złożenia broni przez niemiecki regiment w Grudziądzu, zaraz po tym skapitulował garnizon twierdzy. Nie odgrywały one jednak decydującej roli, podobnie jak polskie grupy partyzantów w Borach Tucholskich.

Wśród przerzuconych z końcem stycznia dywizji, których zadaniem było wzmocnienie mocno osłabionego frontu 2 Armii, znajdowały się: 31 32 i 227 dywizja piechoty i 4 dywizja pancerna, sprawdzone w boju dywizje z Kurlandii. 4 dywizja pancerna i 227 dywizja piechoty stały się głównymi podporami walki obronnej 2 Armii na froncie południowym. Początkowo był to najbardziej zagrożony front. Składał się on na początku ze słabego oddziału zwiadowczego, który stanowiły pozbierane naprędce, niezdolne do walki jednostki.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 21 sty 2009, 23:11 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 06 sie 2008, 15:14
Posty: 247
Lokalizacja: Gdynia Obłuże
:D Dzieki Zodiak.Czekamy na wiecej.


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 22 sty 2009, 20:20 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Walki obronne w Borach Tucholskich i po ich obu stronach
Po zdobyciu Bydgoszczy w dniu 27 stycznia Sowieci uzyskali możliwość doprowadzenia do załamania frontu Wisły poprzez atak z boku. W dniu 1.2. rozpoczęli oni atak na północ przy użyciu piechoty i sił pancernych, którego celem było zajście frontu od tyłu i odcięcie walczącej w okolicach Grudziądza na wschód od rzeki niemieckiej 83 dywizji piechoty. W pierwszych dniach lutego udało im się dokonać przebicia po zachodniej stronie do Świecia, przebicie to sięgało aż do miejscowości Osie, leżącej przy drodze do Starogardu Gdańskiego.

W celu wzmocnienia zagrożonego frontu stacjonujące w Starogardzie Gdańskim dowództwo 2 Armii przerzuciło na ten odcinek 4 dywizję pancerną oraz 227 dywizję piechoty. Obydwie dywizje, pomimo wyzwisk (głupcy, przedłużający wojnę) ze strony wycofujących się jednostek, na które napotykały podczas marszu na front południowy, pozostawały niezłomne w swej woli walki. Przybyła jako pierwsza 4 dywizja pancerna operowała od 26.1. na 75 km odcinku frontu od Świecia do Sępólna Krajeńskiego; 227 dywizja piechoty, która wcześniej doprowadziła do stabilizacji frontu Wisły między Tczewem a miejscowością Nowe, mogła zająć pozycje na południowym krańcu Borów Tucholskich, na zachód od Osi dopiero 4.2.

4 dywizja pancerna przy użyciu wszystkich dostępnych sił – a były to jedynie dwie słabe brygady pancerne bez zapasów paliwa i amunicji – wyprowadziła w okolicach Osi w dniach 1 i 2 lutego boczne uderzenie w kierunku sowieckiego klina. Niemieckie czołgi uderzyły jeszcze raz, zdobyły obszar na wschód i zdołały go utrzymać do 6. Dołączyła do niej część przedzierających się z Torunia 31 i 73 dywizji piechoty, później jednak musiały znowu wycofywać się przed nacierającymi Rosjanami.

10 lutego Rosjanie przystąpili do ataku na 227 dywizję piechoty łączącą się zachodzie z 4 dywizją pancerną, które zdołały utrzymać się na swoich pozycjach przez dwa dni, a potem z powodu braku amunicji zostały zepchnięte kilka kilometrów dalej. Nowa główna linia walk przebiegała teraz podobnie do Napoleonstraße, która prowadziła z Tucholi do miejscowości Nowe przez Osie. Sytuacja stawała się katastrofalna. I tak np. 1 batalion 33 pułku grenadierów pancernych 4 dywizji pancernej w dniu 11.2. liczył sobie dwanaście osób, których zadaniem było utrzymanie odcina frontu o długości 12 km. Utrzymanie nieprzerwanej linii obrony było w związku z tym niemożliwe.

Kolejnym celem ataku Sowietów była Tuchola, w której znajdował się tak ważny dla niemieckiego zaopatrzenia dworzec kolejowy. Bitwa o Tucholę trwała od 11 do 14 lutego. Obrona miała charakter punktowy, między tymi punktami stopniowo przebijały się rosyjskie czołgi, tak że ostatecznie w nocy z 14 na 15 lutego miasto musiało zostać opuszczone. Zdołano jednak przeszkodzić rosyjskiemu atakowi na północ oraz znacznie spowolnić przesuwanie się Armii Czerwonej. Sama 4 dywizja pancerna podczas walk o Tucholę zdołała odstrzelić 99 czołgów wroga.

Nadzieja na rychłą zmianę sytuacji politycznej i militarnej kazała dywizjom frontu południowego przez cały luty zażarcie walczyć o każdy skrawek lasu i pasmo wzniesień. W dniu 16.2. sytuacja 227 dywizji piechoty stała się bardzo napięta, gdyż skończyły się jej zapasy paliwa i amunicji. Co kilka dni front musiał się przemieszczać. Jeżeli jedna dywizja zdołała się utrzymywać, a sąsiadująca z nią wycofywała się, to również ta utrzymująca się zmuszona była do przesuwania linii frontu, aby uniknąć otoczenia i odcięcia. Ze względu na zanikającą wolę walki odzyskanie raz utraconych obszarów było raczej niemożliwe. Chojnice były bronione przez 4 oddział 4 dywizji pancernej do dnia 18 lutego, w końcowej fazie uzyskał on wsparcie 7 dywizji pancernej, która brała wcześniej udział w obronie Elbląga; po utraceniu Elbląga w dniu 11.2. i rozpoczęciu się odwilży, która uniemożliwiała rosyjski atak pancerny na Żuławy, dywizja ta mogła zostać skierowana na front południowy.

Natarcie Rosjan na południu nie słabło. Sowieci posuwali się na północ przez Bory Tucholskie wprawdzie wolno, aczkolwiek nieprzerwanie. W dniu 20 lutego niemiecka linia obrony przebiegała po obydwu stronach Czerska wzdłuż Czarnej Wody na wschodzie do Lubichowa i dalej przez Skórcz do nowego punktu oparcia w Gniewie. Tutaj, nad Wisłą, po ciężkich walkach stracone zostały Świecie (13.2.) i Nowe (18.2.). Grudziądz, który od 16.2. po zburzeniu mostu na Wiśle został całkowicie otoczony i odcięty zdołał ze swoją słabą obsadą, wspartą jeszcze w dniu 16.2. przez 83 dywizję piechoty, utrzymać twierdzę do dnia 5 marca.

Między 20 a 24.2. ataki wyprowadzane na wschód i zachód od Czerska przez linię kolejową w kierunku północy mogły został odparte z dzięki kontratakom 4 dywizji pancernej. Dywizja ta, po otrzymaniu w dniu 18.2. nowych czołgów typu „Panther”, które były w stanie rozbijać radzieckie czołgi ciężkie (Stalin), została teraz uruchomiona jako przeciwuderzeniowa rezerwa armii. Włączyła się ona do walk ze swoimi grupami bojowymi na odcinku od Chojnic do Starogardu Gdańskiego i stanowiła regularne wsparcie wahającego się frontu, bez żadnych szans na chwilę wytchnienia.

W dniu 25 lutego rozgoryczone już siły obronne przeniosły się na południe od Starogardu Gdańskiego i na północ od Czerska. Aby powstrzymać radziecki atak na Starogard Gdański, szczególnie zaciekle walczono o Lubichów i Skórcz. Obydwie miejscowości, położone około 15km na południe od Starogardu Gdańskiego przy ważnych liniach kolejowych oraz głównych szlakach komunikacyjnych, zdobyte zostały dopiero po kilkudniowych walkach.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 22 sty 2009, 20:47 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 29 lip 2007, 18:40
Posty: 203
Lokalizacja: okolice Bielska-Białej
Dzięki Zodiak czekamy na wiecej.


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 22 sty 2009, 22:03 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Odcięcie niemieckich oddziałów pancernych
Przez całą drugą połowę lutego pozostali w mieście gdańszczanie z rosnącym niepokojem śledzili docierające do nich informacje Wehrmachtu o niemal codziennych zaciekłych walkach toczących się w Borach Tucholskich. Nie przypuszczali oni wówczas, że katastrofa dotrze do miasta od strony zachodu, a nie jak można się było spodziewać od południa.

W dniu 4 marca 4 dywizja pancerna z godziny na godzinę otrzymała zaskakujący rozkaz opuszczenia terenu na północ od Czerska, na którym operowała, i przedostania się do oddalonego o 50 km Bytowa. Miała ona tam wesprzeć działania 32 dywizji piechoty, mające na celu przywrócenie linii frontu do dawnego stanu.

Co się wydarzyło? Dlaczego tak dobrze uzbrojona od końca lutego 4 dywizja pancerna została wycofana z linii frontu południowego, na którym toczyły się ciężkie walki i w wielkim pośpiechu przerzucona na zachód, na Pomorze?

Nastąpiło dramatyczne pogorszenie się sytuacji: w ostatnich dniach lutego na Pomorzu Rosjanie przebili cienką linię frontu między Miastkiem a Bobolicami, co umożliwiło szybkie posuwanie się naprzód początkowo bardzo wąskiego, jednak stopniowo coraz bardziej rozbudowującego się na boki klina pancernego zmierzającego przez Pomorze na północ do wybrzeży Morza Bałtyckiego. Jedna z jego części odbiła na wschód i od tyłu zagrażała całej znajdującej się na terenie Prus Zachodnich 2 Armii. Front obrony 32 dywizji piechoty pod Tuchomiem, 12km na południowy zachód od Bytowa, atakowany przez przeważające wojska radzieckie, zdołał uchronić się przed całkowitym załamaniem dzięki włączeniu się w dniu 5.3. regimentu pancernego 4 dywizji pancernej.
Ruchy wsteczne dawały się również zauważyć w przypadku dywizji sąsiadujących na zachodzie.

Jako że w tym czasie czołówki radzieckich klinów pancernych dotarły do wybrzeża w okolicach Koszalina, nie napotykając na żaden skoordynowany opór – między Bytowem a wybrzeżem znajdowała się tylko jedna jedyna dywizja, 215 dywizja piechoty z nielicznymi pojazdami pancernymi, 2 Armia została całkowicie odcięta. W dniu 5 lub 6 marca dowództwo armii postanowiło wycofać się w okolice Wejherowa – Kartuz i zorganizować główną linię oporu przebiegającą za Jeziorem Żarnowieckim przez Wejherowo i Kartuzy do Tczewa i utrzymywać ją tak długo jak tylko się dało, aby zdążyć możliwie dużo ludzi ewakuować drogą morską. Z tego powodu 6 marca opancerzona grupa bojowa 4 dywizji pancernej została w Bytowie załadowana do transportów kolejowych z rozkazem zajęcia nowych pozycji w okolicach Wejherowa.

Transport dotarł wczesnym rankiem 7 marca, ale jedynie do Dąbrówki, 20 km na północ od Bytowa: okazało się, że Rosjanie już tutaj byli. I tutaj kolejna hiobowa wieść, pilny radiotelegram, który dotarł do rozładowanych przed Dąbrówką oddziałów pancernych: „Nowe położenie. Sowieckie czołgi w natarciu na Kartuzy. Jak najszybciej do Kartuz w celu powstrzymania ataku!”

I tak 7 marca grupa bojowa maszerowała przez wolne jeszcze od wroga główne drogi przez Sierakowice na wschód w kierunku Kartuz, napotykając po drodze na ogólny chaos zdezorientowanych uciekinierów. Jedni próbowali się przedostać do Słupska, inni z powrotem do Kartuz, jeszcze inni nadciągali od strony północy, a inni od strony południa. Droga ucieczki przez Pomorze na zachód została zablokowana, od tej chwili jedyną szansę ucieczki dawały już tylko Gdynia i Gdańsk – o ile oczywiście udało się do nich przedostać, ponieważ w międzyczasie Rosjanie zdołali kilkoma głębokimi klinami przebić jako tako utrzymujący się w okresie od 23 lutego do 6 marca front południowy. Front południowy przebiegał teraz od Gniewu na zachód do Wdzydz w Borach Tucholskich na południe od Kościerzyny. Najbardziej głęboki i niebezpieczny klin przebił niemiecki front w nocy z 6 na 7 marca w okolicach miejscowości Polaszki na wschód od Wdzydz. Przerwana została również następna linia frontu przebiegająca za łańcuchem jezior na południowy wschód od Kościerzyny – najprawdopodobniej podczas działań związanych z zajmowaniem pozycji. Rosyjskie czołgi nieprzerwanie parły na północ i po południu 7 marca dotarły do Egiertowa, a wieczorem do Dzierżążna i Przyjaźni w okolicach Żukowa. Dwie ostatnie miejscowości położone były już na wschód od Kartuz, między Kartuzami a Gdańskiem! Cel był jasny: odciąć i otoczyć znajdujące się jeszcze na obszarze Kościerzyna-Bytów-Kartuzy niemieckie oddziały, 227 i 32 dywizji piechoty oraz 7 dywizji pancernej. 8 marca Rosjanie byli już w Żukowie i Przodkowie i tym samym blokowali bezpośrednią drogę do Gdańska i Gdyni, a 10 marca również z Kielna i Chwaszczyna. Celem ich ataku nie były Kartuzy, miasto zostało pozostawione z boku! Dlatego też pozostawało jeszcze w rękach niemieckich do wieczora 11 marca.

8 marca stało się jasne, że Kartuzy stoją na straconej pozycji, a zbudowanie nowej linii frontu przebiegającej od Wejherowa przez Kartuzy do Tczewa nie jest możliwe. Oddziały zwiadowcze 4 dywizji pancernej, które dotarły do Kartuz 8.3. – większość pojazdów zmechanizowanych z powodu braku paliwa została unieruchomiona na zachód od Kartuz w okolicach miejscowości Mojusz – próbowały wprawdzie powstrzymać marsz Rosjan na wschód od miasta poprzez wyprowadzenie kontrataku. Atak przeprowadzony rankiem 8.3. z okolic Szymbarka w kierunku Połęczyna zatrzymany został w okolicach Kapelowej Huty i Chielshütte. Rosjanie byli już tutaj zdecydowanie zbyt silni. Drugi atak wyprowadzony przed południem w dniu 8.3 przy użyciu resztek benzyny doprowadził do przejściowego odebrania Rosjanom Dzierżążna; oraz odbicia z zaskoczenia Żukowa przez pluton opancerzonego oddziału zwiadowczego. Sukces ten umożliwił przynajmniej 2 Armii zbudowanie nowej linii frontu obronnego między Żukowem a Leźnem, która zdołała się tam utrzymać do 18 marca.

W dniu 9 marca do Kartuz dotarła również 227 dywizja piechoty. Front utrzymywany przez nią jeszcze 3.3. na południe od Wdzydz, musiał 7.3. wycofać się w rejony obszaru leśnego położonego na południe od Kościerzyny. Jednak nie mógł on pozostać również tutaj ze względu na przerwanie lewego skrzydła obrony w nocy 7.3. Zagrożenie okrążenia i odcięcia było zbyt duże i dlatego w dniu 8 marca o godz. 16 otrzymała ona rozkaz natychmiastowego przeniesienia do Kartuz. Ostatnie kolumny 227 dywizji pancernej opuściły Kościerzynę 8 marca o godz. 21 i udały się okrężną drogą przez Stężycę i Borucino na zachód od jez. Raduńskiego do Kartuz – bezpośrednia droga przez Kłobuczyno i Egiertowo była już zajęta - maszerując nocą w zamieci śnieżnej.

4 dywizja pancerna wspólnie z 227 dywizją piechoty, która dotarła do Kartuz przez pojazdami pancernymi, jako że te z powodu braku paliwa zostały unieruchomione na trasie, oraz regimentem pancernym 7 dywizji pancernej i częścią 73 dywizji piechoty zamierzała teraz wyprowadzić przeciwuderzenie na głównej drodze przez Żukowo do Gdańska. Ich atak w dniu 9.3. odniósł jednak tylko częściowy sukces. Przebicie do Żukowa nie powiodło się. Było już za późno.

Teraz pozostawała już tylko nadzieja na szybkie odmaszerowanie dywizji w kierunku północno-zachodnim, co umożliwiłoby dotarcie szerokim łukiem przez Sianowo i Łebno do Szemudu, aby następnie stamtąd jakoś przedostać się do Gdyni. Do natychmiastowego wymarszu była jednak gotowa tylko 227 dywizja piechoty. Miała ona szczęście, ponieważ 10.3. droga przez Kielno do Bojana nie była jeszcze zajęta przez wroga. Teren wokół Bojana, jako część nowej linii frontu wokół Gdyni i Gdańska został osiągnięty i obsadzony 11 marca. Przez okres jednego tygodnia stanowił on centrum sił obrony, po jego stracie Sowietom udało się przebić do morza między Gdynią a Sopotem i tym samym rozdzielić 2 armię.

Natomiast większość pojazdów pancernych jeszcze 10 marca z rana pozostawała unieruchomiona z powodu pustych zbiorników paliwa na drodze z Bytowa do Kartuz. Rosjanie coraz bardziej zacieśniali krąg od strony zachodniej! Pozostające w Kartuzach jednostki 4 dywizji pancernej otrzymały teraz rozkaz odwrotu drogą prowadzącą przez Kartuzy-Kobysewo-Wilanowo-Łebno-Szemud-Kamień-Koleczkowo, gdyż jedynie ona dawała nadzieję na wydostanie się z tego kotła. Miały one przenieść się w okolice Koleczkowa.

10 marca o 5 rano zmotoryzowane części oddziałów pojawiły się na trasie między Łebnem a Kamieniem, o 17.15 pierwsze pojazdy pancerne dotarły do Szemudu, 21 z nich musiało jednak zostać pozostawione między Łebnem a Szemudem.

Drogą radiową dywizja nadawała komunikat z nowej pozycji bojowej w Łężycach: „Wróg w Kielnie!” Jednak jeszcze 11.3. większość pojazdów pancernych była jeszcze unieruchomiona, pojazdy pancerne dwóch dywizji pancernych 2 Armii stały unieruchomione z dala od linii frontu w lasach między Kartuzami a Szemudem! Sytuacja była rozpaczliwa – i tutaj wydarzył się cud. Dwie ciężarówki załadowane kanistrami z benzyną wyruszyły z Gdyni i zdołały przedrzeć się przez lasy do unieruchomionych w okolicy Kobysewa pojazdów. Dzięki pełnej poświecenia obronie Szemudu przez czołgi 4 dywizji pancernej pod dowództwem Hauptmanna Lange oraz benzynie, która 12 marca dotarła również do Szemudu, do południa 13 marca udało się zatankować pozostałe pojazdy pancerne. 13 marca o godz. 12.20 przekroczyły one niemiecką linię obrony w okolicy Koleczkowa.

Udało im się wydostać z tego kotła dosłownie w ostatnim momencie – chwilę potem sowieckie oddziały pancerne szturmem zaatakowały Koleczkowo od strony północno-zachodniej i doprowadziły do zamknięcia się kleszczy.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 30 sty 2009, 22:08 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Ostatnia linia obrony na wzgórzach wokół Gdańska i Gdyni
Wydarzenia, które potem nastąpiły, szybko pokazały, że planowana po przebiciu się Rosjan do morza budowa nowej linii obrony w okolicy Jez. Żarnowieckiego, mającej zapobiec odbiciu Półwyspu Helskiego ze znajdującą się tam bazą marynarki wojennej i poprowadzenie jej na zachód od Wejherowa, szerokim łukiem przez Kartuzy do Tczewa, nie była już możliwa. Najpóźniej 9 marca stało się jasne, że pomysł włączenia Kartuz jest nierealny, a 13 marca Rosjanie dokonali przebicia między Wejherowem a Jez. Żarnowieckim i w ten sposób w okolicy Pucka po raz pierwszy dotarli do Zatoki Gdańskiej. Tym samym Hel został odcięty, a utrzymanie Wejherowa stało się niemożliwe.

Dowództwo 2 Armii podjęło decyzję o przyjęciu skróconej linii obrony omijającej Kartuzy, Wejherowo i Puck i mającej swój początek na południe od Pucka za szeroką na 5 km niziną Redy, przy Brückscher Bruch. Linia ta rozpoczynała się przy Zatoce Puckiej w okolicach Rewy i przebiegała przez odporne na ataki pancerne stanowiska wysokościowe na północnym krańcu wzdłuż Kępy Oksywskiej do Dębogórza (wysokość 88m), przecinała szeroką na 5 km pradolinę gdyńską, obejmując rozległą Rumię i otaczając po drugiej stronie sięgającą 135 m Górę Markowca (Wilhelmshöhe), która górowała zarówno nad pradoliną gdyńską, jak również nad Zagórzem w okolicach Rumi. Dalej biegła przez las w okolicy Gniewowa w górę Zagórza – najprawdopodobniej po stronie południowej – do zachodniej strony Koleczkowa i Bojana, które znajdowały się jeszcze wewnątrz łuku obrony. Najprawdopodobniej ta nowa linia obrony pierwotnie przebiegać miała przez Kielno, za Jez. Tuchomskim, przez Banino i Pępowo, jednak plany te musiały zostać zmienione w związku z szybkim przedostaniem się sowieckich pojazdów pancernych do Chwaszczyna.

Za sobą miała plecy majestatycznie wznoszącej się góry Donas (najwyższe wzniesienie 206m) jako pewną zaporę i bazę do ataku flankowego, którego celem było zablokowanie drogi z Chwaszczyna przez Wielki i Mały Kack do Gdyni. Kielno i Chwaszczyno znalazły się zatem przed linią frontu. Dlatego też niemieckie linie musiały zostać ciasno poprowadzone po północnej wschodniej stronie Chwaszczyna; potem skręcały na południe i prowadziły przez Osową, Banino i Pępowo do Lnisk niedaleko Żukowa, a stąd między Przyjaźnią a Niestępowem do Jez. Łapińskiego i dalej przez Czapelsko – Mierzeszyn – Czerniewo – Trąbki Wielkie do Tczewa (patrz mapa 2).

Zaprzestano walk na froncie Nogatu. W nocy 9 marca mosty na Nogacie zostały wysadzone i rozpoczęto wycofywanie się z Malborka i Żuław Malborskich. Nowy Staw został opuszczony 10, a Nowy Dwór Gdański 11 marca, niemieckie pozycje rozciągały się teraz za Linau mniej więcej od Tujska przez lasy wokół Nowego Stawu do Palczewa nad Wisłą. Most na Wiśle w Tczewie wysadzony został 8.3., a miasto opuszczone zostało bez walki 12.3. Linia frontu przebiegała teraz na południe od Pszczółek, mając przed sobą nizinę górnej Motławy, a za sobą Klempiner Berge (123m). Na wschodzie opierała się o Wisłę na wysokości Koźlin.

Klempiner Berge nie odgrywały jeszcze wtedy ważnej roli. Rosjanie zaatakowali w okolicy Pszczółek bardzo późno, bo dopiero 21 marca. Przyczyną tego mógł być fakt, iż nasze pozycje w okolicy Pszczółek mogły zostać okrążone jedynie od strony zachodniej, bo od strony wschodniej rozciągały się niesprzyjające atakom pancernym Żuławy.

Przebicie Rosjan w kierunku Pruszcza Gdańskiego nastąpiło zatem nie przez Pszczółki, ale w połowie marca przez Kleszczewo. Było to odpowiednie miejsce dla przeprowadzenia obustronnych oskrzydlających ataków pancernych, dlatego też próbowano tutaj dokonać przebicia już koło 10 marca. W Skowarczu koło Pszczółek do 17 marca stacjonowali spadochroniarze, którzy w dniu 17 marca przeniesieni zostali do Emaus, a stamtąd 18.3. do Oliwy.

Dowództwo Armii zdawało sobie sprawę, że także ta skrócona linia obrony na dłuższą metę nie jest w stanie powstrzymać mający znaczną przewagę napór rosyjski. Nie dysponowali oni już wzmocnionymi dywizjami, a jedynie grupami bojowymi powstałymi z oddziałów dywizji zredukowanych często do liczebności regimentów, które od kilku tygodni brały udział w ciężkich walkach i którym przede wszystkim brakowało broni, paliwa i wystarczającej ilości amunicji. Dlatego też budowane wokół Gdańska i Gdyni stanowiska polowe i rowy przeciwpancerne mogły mieć jedynie znaczenie opóźniające. Za linią frontu do dyspozycji pozostawały jedynie słabe mobilne oddziały rezerwy interwencyjnej, zadaniem których było wyłapywanie rosyjskich przebić i ponowne spychanie wroga poza linię obrony. Ale tymczasem zaczęło się robić na tyle ciasno, że niemożliwe stawało się przesuwanie linii frontu jako odpowiedź na przebicia.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 09 lut 2009, 02:23 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 30 paź 2008, 21:34
Posty: 32
Czekamy z niecierpliwością.

Pozdrawiam


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 09 lut 2009, 20:18 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Negatywny wpływ na przebieg walk końcowych w obszarze umocnionym Gdańsk-Gdynia musiał mieć również brak jednolitego dowództwa nad znajdującymi się tutaj oddziałami wojska, wojskiem lotniczym (Luftwaffe), marynarką wojenną, policją i szwadronem ochronnym (SS).

Stojący na czele armii od 12 marca, pochodzący z Prus Wschodnich, gen. von Saucken jako następca gen. Weissa, jako ostatnie zadanie wyznaczył sobie stworzenie możliwości ucieczki drogą morską dla jak największej ilości uciekinierów i gdańszczan. A walczące oddziały realizowały wyznaczony przez niego cel. Również one szybko zorientowały się w militarnej beznadziei dalszej obrony Gdańska i Gdyni i straciły karmioną przez kłamliwą propagandę nadzieję na szybką zmianę sytuacji – nie przeszkodziło im to jednak w zaciekłej walce o każdą piędź ziemi. O tym, że wojna ta była przegrana, jak pisze w swojej wspaniałej książce „Czołg na Wiśle” Hans Schäufler, wówczas porucznik oraz oficer łączności w 4 dywizji pancernej, wiedzieli już nawet najgłupsi. „ Nie było już absolutnie nic do zdobycia, żadnych zaszczytów wojskowych, orderów, awansów, żadnych dodatkowych urlopów, można już było jedynie uratować tyłek, jak trafnie określili to wówczas żołnierze. Pozostała jedynie bezlitosna walka o przeżycie, własne i setek tysięcy ludzi, którzy jeszcze w nas wierzyli i chcieli być przed rosyjskimi czołgami w Gdańsku lub Gdyni, gdzie czekały na nich statki, które miały przewieźć ich na zachód, do wolności.” I tylko nieliczni żołnierze porzucili broń czy pozostawili swoich kompanów na lodzie, aby wydostać się na własną rękę.

Najbardziej zagrożonym miejscem nowej linii obrony było znaczne wgłębienie terenu w okolicy Chwaszczyna, stąd do morza w Orłowie było już tylko 8 kilometrów. Było jasne, że Rosjanie przy użyciu wszelkich środków próbowali będą właśnie tutaj przebić się do morza, rozbić niemiecki front i tym samym oddzielić Gdynię od Gdańska. Możliwe było również uderzenie w tym samym celu przez Osową i Wysoką przez lasy w kierunku Sopotu i Oliwy.

Obronie sprzyjały pewne naturalne uwarunkowania tego obszaru. Droga z Chwaszczyna przez Wielki Kack do Gdyni przebiegała wprawdzie przez obszar niezalesiony, ale po jej obydwu stronach rozciągały się częściowo zalesione wzgórza, które zostały silnie umocnione dzięki pracom fortyfikacyjnym rozpoczętym w listopadzie 44. Zewnętrzna linia obrony wokół Gdyni zaczynała się na niezalesionych wzniesieniach na zachód od Kolibek - Taubenberg, Katzenbuckel i inne – i przebiegała przez Wieli Kack wzdłuż wysoko położonej linii lasu na północ od wsi Krykulec, gdzie swoje pozycje obronne mieli już Polacy we wrześniu 39. Zatem linia ta chroniła i blokowała tę drogę. Jednakże góra Donas, jak wynika z relacji Udo Ritgensa, wówczas majora w sztabie 227 dywizji piechoty, nie wiadomo dlaczego nie została włączona do tego pasa obrony!

Kolejne wzmocnienie obrony stanowiły 8,8cm działa przeciwlotnicze bardzo mocnej w okolicach Gdyni marynarki przeciwlotniczej (Marineflak). Były one nieprześcignione w obronie przeciwpancernej, podobnie jak artyleria okrętowa krążownika Prinz Eugen i innych okrętów wojennych, które skutecznie odpierały ataki rosyjskich pancerników. Kolejną możliwością była budowa skutecznych zapór przeciwpancernych w lasach rozciągających się od Gdyni przez Sopot aż do Oliwy.

Jednak zmasowany atak Rosjan na nową linię obrony nie nastąpił od strony Chwaszczyna, lecz na odcinku południowym. Tutaj, po obu stronach Pruszcza Gdańskiego, w nocy 7 marca silne oddziały pancerne dokonały przebicia na północ; 8 marca rano znajdowały się one na linii Mierzeszyn-Trąbki Wielkie. Doszło tu do bardzo ciężkich starć; Zaskoczyn, gdzie SS walczyło przy użyciu pancerfausta, zmieniało właściciela siedem razy, Domachowo od wczesnego ranka znajdowało się pod obstrzałem artyleryjskim, Mierzeszyn, mimo odstrzelenia 16 czołgów, został utracony po południu 8 marca. Przed Kleszczewem udało się jednak zatrzymać Sowietów.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 12 lut 2009, 09:50 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 25 lip 2007, 09:42
Posty: 602
Lokalizacja: Z fotela gdyńskiego
Sprzęt: Блядь
Zodiak pisze:
rosyjskich pancerników. .

A skąd tu pancerniki :) ?? Albo czeski błąd, albo zły translator :)
Chyba rosjanie na bałtyku nie pływali pancernikami ? No chyba jak holowali Holsteina ...

Zodiak - dobra robota ;) czekamy na więcej

_________________
Tylko głupcy powiadają że kaliber średnicą lufy jest ...
Καλαρυχ


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 12 lut 2009, 11:24 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Pancerniakow powinno byc:)

reszta powinna byc jutro

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 05 mar 2009, 02:50 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 20 lis 2004, 01:49
Posty: 130
Lokalizacja: Sopot
Cytuj:
Obronie sprzyjały pewne naturalne uwarunkowania tego obszaru. Droga z Chwaszczyna przez Wielki Kack do Gdyni przebiegała wprawdzie przez obszar niezalesiony, ale po jej obydwu stronach rozciągały się częściowo zalesione wzgórza, które zostały silnie umocnione dzięki pracom fortyfikacyjnym rozpoczętym w listopadzie 44.



Właśnie to mnie trochę dziwi bo Chwaszczyno leży trochę tak w dole i stanowiska dział p.panc na wzgórzach gdzie stoi antena telewizyjna są niejako wymarzone dla każdego dowódcy piechoty.Za tą linią (wzgórz) jest Donas i tak to by mi pasowało ale faktycznie niemcy pociągnęli linie i to chyba trzy transzejową daleko za tym wzniesieniem na płn od Chwaszczyna.To trochę dziwne bo z jednej strony faktycznie jest taka niecka ale z drugiej to Rosjanie mieli z górki bo jak się niemyle pierwsze linie umocnień są tak jakoś 400 m od stacji benzynowej na płnwsch.
Jeżeli jestem w błędzie to bardzo proszę o poprawienie mnie ale jakoś nie widziałem stanowisk w kierunku na Chwaszczyno na płd od Donasa a to jakoś tak dziwnie skoro się brali za to już w 1944 roku.


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 21 mar 2009, 19:18 

Rejestracja: 20 mar 2009, 13:45
Posty: 1
Witam na forum :)

Kolego Zodiak - możemy nieśmiało poprosić o końcówkę tłumaczenia?

Pozdrawiam,
Marek


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 22 mar 2009, 19:59 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
Prosze i przepraszam za bledy. Reszte wysle w ciagu tygodnia

10 marca rozpoczęły się kolejne ataki Rosjan w tym miejscu. Obrona była rozpaczliwa. Brakowało paliwa do nowych czołgów wyładowanych w Pruszczu, tak że musiały one pozostać na rampie. Artyleria już od dawna odczuwała brak wystarczającej ilości amunicji. 11 marca Rosjanie zdołali dokonać przebicia w Łaguszewie-Kłodawie, niemieckie baterie zostały przeniesione do Skowarcza. Nie powiodło się jednak przebicie w kierunku Gdańska, do którego tak dążyli Rosjanie, udało się utrzymać ciągłość frontu przed Kleszczewem. Zasadniczo obrona trzymała się biegu Kłodawy. Przez następne dni, do około 17 Rosjanie zachowywali się tam spokojnie, za to atakowali na odcinku północnym w okolicy Chwaszczyna.

11 marca w okolice Łężyc-Koleczkowa-Kielna dotarły regimenty 227 dywizji piechoty z Kartuz i przygotowywały się tu do swojej ostatniej planowanej akcji obronnej, której centrum zlokalizowane było w okolicy Bojana ze wzniesieniami wzgórza Donas znajdującymi się za ich plecami. Jako że wróg nie uderzył od razu na całej linii frontu, mieli oni chwilę wytchnienia, która została skwapliwie wykorzystana na okopywanie pozycji i budowę mocnej i ciągłej linii obrony. Ku rozczarowaniu tych oddziałów, teren ten zupełnie nie był przygotowany! Rozczarowanie z powodu zaniedbania budowy pozycji obronnych na tak ważnym odcinku było ogromne.

W dniu 13 marca 1 Armia Pancerna Gwardii wspierana przez artylerię i wojska lotnicze nieprzerwanie atakowała front tej dywizji na zachód od wzgórza Donas, ale ataki te zostały odparte. Również w kolejnych dniach zdołano powstrzymać przebicie Rosjan silnie nacierających po obydwu stronach Chwaszczyna. 4 dywizja pancerna, operująca po obydwu stronach Klukowa, przesuwała swoje grupy przeciwpancerne w prawo i lewo, tak aby mogły włączać się do walk i skutecznie powstrzymywać rosyjskie próby przebicia. 14 marca zdołały one obsadzić lukę w linii frontu w okolicy Pępowa, 15 marca wspierały nocne przeciwuderzenie batalionu fizylierów 389 dywizji piechoty, mające na celu odzyskanie wsi Nowy Świat nad Jez. Wysockim na południe od Osowej, która 13 marca została zajęta przez Rosjan. Udało im się także zablokować przewężenie między Jez. Osowskim a Wysockim. Przez trzy dni, od 15 do 18, te kilka czołgów typu „Panther” z sukcesem zdołało walczyć na tym zagrożonym odcinku frontu w okolicach Osowej, która oddalona była od Sopotu i Oliwy o zaledwie 6km. Większa część 4 dywizji pancernej broniła swoich pozycji po obydwu stronach Rębiechowa aż do Żukowa. I chociaż 16 marca utracono Rębiechowo, to główna linia frontu została zasadniczo utrzymana.

W dniu 17 marca sytuacja zaczęła się jednak znacznie pogorszać. Wróg atakował zażarcie i nieprzerwanie na całej linii frontu od Rumi aż po Pszczółki, pojawiła się konieczność oszczędzania amunicji, a coraz więcej ciężkiej broni jak czołgi, działa pancerne i artyleria zaczynało zawodzić z powodu zmęczenia materiału i mogło być wykorzystywane po naprawie tylko w ograniczonym zakresie. Rosyjskie wojska lotnicze zostały wzmocnione, a niemieckie myśliwce atakowały coraz rzadziej. 17 marca Rosjanie zaatakowali na całym zewnętrznym pasie obrony wokół Gdyni i zdołali przesunąć główną linię frontu. Trzymały się jeszcze tylko góra Markowca koło Rumi (Wilhelmshöhe) i góra Donas. Wąski klin pancerny, który przebił się od strony Marszewa dochodząc do Chyloni, został zatrzymany.

18 marca, po trwających cały dzień krwawych walkach, uskakująca szerokim łukiem na zachód pozycja obronna w pałacu w Leźnie koło Żukowa, gdzie od 7 marca znajdowały się stanowiska dowodzenia piechoty i artylerii oraz punkt opatrunkowy, musiała zostać przeniesiona, ponieważ sąsiadujące z nią odcinki frontu zostały zepchnięte, a położonego na północ od Leźna wzniesienia 164,9 nie udało się odzyskać nawet przy użyciu pojazdów pancernych. W tej niezwykle zażartej walce obronnej 252 dywizji piechoty pod Leźnem brały także udział jednostki 4 dywizji pancernej.

Na południe od Leźna Rosjanie zdołali przesunąć się 17 marca w okolice Kolbud. Również front południowo-zachodni od 17 marca musiał odpierać bardzo ciężkie ataki. Po raz pierwszy wyraźnie wspomina się o „obszarze Kleszczewa” w raporcie Wehrmachtu z dnia 18 marca – co nie oznacza nic innego, jak to, że miejscowość Kleszczewo została właśnie stracona i że musiało się to wydarzyć 17, jako że raporty Wehrmachtu relacjonowały – jeżeli już – wydarzenia dnia poprzedniego. Rosyjskie czołgi próbowały przebić się na drogę Kleszczewo-Żuława-Straszyn-Prędzieszyn-Orunia. Trzy czołgi typu Panther 4 dywizji pancernej, których zadaniem było zatrzymanie Rosjan na jakiś czas, w dniu 18 marca odstrzeliły koło Żuławy, gdzie odcięty został oddział Volkssturm, dwa tuziny rosyjskich czołgów.

W nocy 19 marca Rosjanie przeprowadzili nalot bombowy na zalany falą uciekinierów Gdańsk. Bombowce nadleciały z zachodu, przemieszczając się w kierunku wschodnim. Nocą 20 marca nalot został powtórzony tym razem od strony wschodniej. Bombowce bez większych przeszkód zrzuciły swój ładunek i odleciały w kierunku zachodnim.

Od 19 marca Armia Czerwona znajdowała się już „na południowy zachód od Pruszcza”, jak informuje raport Wehrmachtu z 20 marca, określając to miejsce oraz tereny na zachód od Gdyni i Sopotu jako centra walk.

20 marca po wielogodzinnym zmasowanym ostrzale artyleryjskim 3 sowieckie dywizje piechoty z 30 czołgami zaatakowały broniony przez 4 dywizję pancerną odcinek Bysewo-Leźno i kontynuowały to natarcie również 21. Stąd właśnie prowadziła bezpośrednia droga przez Jasień i Emaus do Gdańska! Jednak cały czas udawało się powstrzymywać przebicie Rosjan do Gdańska.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 06:35 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
obiecana reszta tlumaczenia cz1:

Tymczasem rejon wokół Wielkiego Kacka od kilku dni znajdował się pod ciężkim ostrzałem artyleryjskim. Góra Donas broniona była przez 366 regiment grenadierów 227 dywizji piechoty dowodzony przez porucznika Schewe. To, że tak długo udawało się wypierać Rosjan z punktów przebicia i ponownie zamykać główną linię frontu, było głównie zasługą tego niezwykle walecznego człowieka. Ale 18 marca napór wroga znacznie przybrał na sile. Skład niektórych kompanii stopniał do 10, 20 osób. Braki te, uzupełniane z konieczności przez nowoutworzone pozbawione sił i woli walki jednostki alarmowe, przyjmowały zatrważający rozmiar. Jednocześnie kończyły się zapasy amunicji, pojedyncze działa nie miały prawa wystrzelać więcej niż 10 do 15 pocisków dziennie! W ten sposób nie można było pokonać żadnego przeciwnika, a tym bardziej takiego, który od kilku już tygodni odnosił nieustanne sukcesy. Ten coraz bardziej odczuwalny brak amunicji nie był jednak w żadnym razie faktycznym brakiem amunicji. Do portów docierała wystarczająca ilość amunicji, która z powodu blokady dróg i znaczącej przewagi rosyjskiej artylerii i lotnictwa lub też innych powodów, nie zawsze i nie wszędzie mogła dotrzeć na czas tam, gdzie była akurat pilnie potrzebna.

I tak powoli ale nieprzerwanie front przesuwał się w kierunku Gdyni, Sopotu i Oliwy. 19 marca w Sopocie wyraźnie słyszalne były już dobiegające od strony lasu odgłosy ostrzeliwania z karabinów maszynowych, Rosjanie musieli zatem dotrzeć do lasów lub przynajmniej na ich skraj w okolicy Schaterei i Wysokiego. W godzinach wieczornych wydany został rozkaz ewakuacji dla ludności cywilnej Sopotu, tysiące ludzi wyruszyły w kierunku Gdyni, na odcinku pomiędzy molo a Nowym Portem zorganizowany został ruch wahadłowy. 20 marca zarówno Sopot, jak i Oliwa znajdowały się pod ciągłym ostrzałem rosyjskiej artylerii, wydany został urzędowy rozkaz ewakuacji dla Oliwy. 21 marca droga z Sopotu do Gdyni znajdowała się już pod ostrzałem rosyjskich karabinów maszynowych, Rosjanie musieli zatem być już w zasięgu pola widzenia.

I rzeczywiście byli. 20 marca, po wielogodzinnym ogniu huraganowym, po którym nastąpił atak niezliczonej ilości T34, góra Donas przeszła w ręce Rosjan i chociaż nocą grupa bojowa dowodzona przez adiutanta dywizji majora Windschügela zdołała ją jeszcze raz odbić, to po jego zginięciu, w dniu 21 marca, góra Donas została ostatecznie utracona. Na najwyższym wierzchołku powiewała czerwona flaga. Dzień przebicia się do morza był już blisko, walka na decydującym odcinku linii obrony miała się wkrótce zakończyć.

Przebicie Rosjan do morza i zagłada Gdańska
Po zmasowanym ataku z użyciem wszelkiego rodzaju broni, który uniemożliwiał jakiekolwiek posunięcie czy też doprowadzenie posiłków, w nocy 22 marca przez Wielki Kack Rosjanie przebili się do morza w okolicy Kolibek i Orłowa. Stopniowo poszerzali klin przebicia, a następnie przerzucili się na obydwa oddzielające się przyczółki Gdyni i Gdańska/ujścia Wisły. Gdynia stanowiła mniejszy i bliżej położony przyczółek, który jako pierwszy poddany został stopniowemu naciskowi. Jeszcze 22 marca utracone zostało Chwarzno, leżące przed wewnętrznym pierścieniem obrony Gdyni; znajdująca się tutaj okrążona załoga działa przeciwlotniczego broniła się do ostatniego pocisku, aby potem przedostać się do własnych linii. Składały się one teraz z rozbudowanego wewnętrznego pierścienia obrony, który rozciągał się od Redłowa przez Witomino i Chylonię do Kępy Oksywskiej. Wiele sobie po nim obiecywano: czy się utrzyma? Niestety, nie utrzymał się. 23 marca Rosjanie przedostali się do Chyloni , tego samego dnia zdobyli wzgórza Redłowa. Po ciężkich walkach o Kamienną Górę, górującą na południowym krańcem miasta, została ona utracona wieczorem 26 marca, jednakże dzięki panowaniu nad północnym stokiem lasu chylońskiego, centrum miasta wraz z portem zdołały utrzymać się jeszcze przez kilka dni, co umożliwiło kontynuację nocnych przeładunków rannych i uciekinierów aż do 28.3. Było to głównie zasługą działa przeciwlotniczego w walce naziemnej, które dzielnie stawiało czoła rosyjskim czołgom.

Po straceniu Kamiennej Góry stanowisko dowodzenia dywizji broniących Gdynię znajdowało się w schronie przy basenie portowym IV. W nocy 27.3. udało się przerzucić wszystkie tabory i jednostki tyłowe, jak również całą artylerię 227 dywizji piechoty na Oksywie. Pod znakiem zapytania stało, czy również całkowicie wyczerpane walką oddziały piechoty zdołają niepostrzeżenie wymknąć się wrogowi i dotrzeć do Kępy. Udało się to wieczorem 28 marca, po zaciętych walkach ulicznych, które 26 i 27 marca toczyły się na obrzeżach płonącego miasta. Schron został opuszczony koło północy, a rankiem 29 marca ruiny miasta i portu były już w rękach rosyjskich.

Po upadku Gdyni resztki sześciu dywizji i tysiące uciekinierów zgromadziły się na Kępie Oksywskiej. W ciągu kolejnych dni zostali on przetransportowani na Hel, w pierwszej kolejności uciekinierzy, a rankiem 5 marca ostatni żołnierze.

Od 22 marca z każdą godziną Sopot spodziewał się wejścia Rosjan. Już od połowy marca miasto znajdowało się pod stale przybierającym na sile ostrzałem artyleryjskim, nękane było atakami z lotów koszących i przepełnione uciekinierami. W obronie uczestniczyły jedynie sztaby i jednostki tyłowe, jak również nieliczne już oddziały bojowe, którym brakowało broni i amunicji. Pomimo całkowicie beznadziejnej sytuacji, do samego końca budowano okopy i szańce, chociaż potem nie było nikogo, kto mógłby je obsadzić i utrzymać. Jeden bezsensowy rozkaz zastępował inny, jak w swoim raporcie pisze Konrad Hoene, właściciel majątku rycerskiego Leźno, a wówczas komendant garnizonowy Sopotu; raport ten znaleźć można w książce Wilhelma Brauera „Kreis Karthaus”. Obronę Sopotu przejąć mieli studenci, strażacy i oddziały Volkssturmu w śmiesznej ilości. W miarę zbliżania się Rosjan, wszystkie te jednostki, z którymi znajdująca się hotelu Casino komendantura garnizonowa miała bronić miasta do ostatniej kropli krwi, rozeszły się.

Rosjanie deptali po piętach wycofującym się oddziałom niemieckim i bez większych walk zajęli Sopot wieczorem 23 marca. Na krótko przedtem trwający jeszcze w komendanturze otrzymali rozkaz wycofania się i przedostania się piechotą bez bagaży na plażę do Jelitkowa. Rosyjskie czołgi, których celem była obrona klifu wzdłuż plaży, przemieszczały się w górę Seestraße [obecnie ul. Boh. Monte Cassino], inne uderzyły w kierunku Jelitkowa, które rankiem 24 marca zostało ostrzelane od strony Sopotu. Sopot nie ucierpiał zbyt mocno od ostrzału artylerii, według relacji naocznego świadka, rosyjscy żołnierze dokonali systematycznych podpaleń w dolnej części Seestraße. Dlatego też tam i przy Nordstrasse [obecnie ul. Grunwaldzka] naprzeciwko Domu Zdrojowego obecnie znajduje się pusty plac.

Po zajęciu Sopotu i prawie jednoczesnym przebiciu się Rosjan na zachodzie Gdańska w kierunku wzgórz wokół Piecek, w dniu 24 marca marszałek Rokossowski wystosował do wszystkich generałów, oficerów i żołnierzy 2 Armii wezwanie do złożenia broni. Gwarantował on wszystkim, którzy się poddadzą, poszanowanie życia i własności. Tylko nieliczni uwierzyli w te zapewnienia. Prawdą było, że walka o Gdańsk, z militarnego punktu widzenia, stała się bezsensowna. Zaprzestanie walki miałoby zatem sens, lecz jedynie wobec postępującego po ludzku przeciwnika, a nie wobec przeciwnika, który mordował, gwałcił i rabował. Również generał von Saucken uważał dalszą obronę Gdańska za bezsensowną. Zarządził ewakuację miasta i stopniowe wycofywanie się przez Martwą Wisłę, jednak nie podjął decyzji o kapitulacji. W utrzymywaniu przyczółka po obydwu stronach Wisły aż do Piławy, które pozostawały w rękach niemieckich aż do 26 kwietnia, widział on możliwość uchronienia tysięcy żołnierzy przed rosyjską niewolą, jak również stworzenia wszystkim szukającym tu ratunku uciekinierom szansy na przetransportowanie ich drogą morską. Z pewnością naraził on w ten sposób miasto na zniszczenie, ale znacznie bardziej niż nawet tak godną poszanowania zabudowę cenił on życie ludzkie. I rzeczywiście w pierwszych dniach maja udało się przetransportować ostatnich uciekinierów. Zamiar przetransportowania na zachód wszystkich członków Wehrmachtu nie mógł jednak zostać zrealizowany ze względu na niemiecką kapitulację w dniu 9 maja. Łącznie w okresie od 23 stycznia do 8 maja przetransportowano drogą morską na zachód co najmniej 2 miliony ludzi z Prus Wschodnich i Zachodnich, w tym około pół miliona rannych. 355 624 uciekinierów, rannych i żołnierzy w samym tylko kwietniu wydostało się na statkach z Helu, a w pierwszym tygodniu maja jeszcze ponad 50 000 (według danych Kiesera). Od 40 do 60 tysięcy żołnierzy dostało się do niewoli, a między nimi generał von Saucken i 11 innych generałów, którzy pozostali ze swoimi oddziałami.

Po tym, jak jego wezwanie nie przyniosło żadnych efektów, Rokossowski zarządził 25 marca, w niedzielę palmową, ostrzał centrum Gdańska z broni wszelkiego kalibru. Był to początek totalnej zagłady miasta. Tragedia Gdańska postępowała. Według zgodnych relacji świadków naocznych, do dnia 17 marca, poza kilkoma trafionymi bombami, miasto prawie wcale nie było zniszczone, nadal jeździły tramwaje. W kolejnych dniach miasto ponosiło straty z powodu nalotów, jednak Gdańsk jako całość nadal był w dobrym stanie. I wtedy nadeszła niedziela palmowa. Cytuję z pamiętnika członka Volkssturmu, który został opublikowany na łamach „Naszego Gdańska”: droga z Wrzeszcza wczesnym rankiem 25 marca prowadzi nas obok Dworca Głównego przez Targ Drzewny, Targ Węglowy, ulicę Długą, Długi Targ, Zielony Most i ulicę Chmielną do Brandgasse [ulica nie istnieje] do dawnej fabryki tytoniu. Normalny widok. Za dnia kobiety, dzieci i starsi mężczyźni z wózkami ręcznymi i taczkami opuszczają miasto i udają się w kierunku Długich Ogrodów i Stogów. Około 16 początek potwornego bombardowania. Na koniec płoną spichlerze, Kościół Mariacki, całe centrum miasta tonie w ogniu. Rankiem 26 marca droga powrotna przez całkowicie odmienione miasto: palą się obydwie strony Długiego Targu, straż pożarna podejmuje próby gaszenia, nie ma przejścia. Dlatego próbujemy przejść przez Długie Pobrzeże do Żurawia, jednak wielkie zwalisko ruin uniemożliwia przejście do ulicy Szerokiej, która również płonie. A więc dalej przez Targ Rybny, wzdłuż Wartkiej do Wałowej. Tutaj się nie pali, droga jest w zasadzie wolna, poza kilkoma lejami po granatach. Plac Hanzy i Schichaugasse [Jana z Kolna] prawie nie zostały ostrzelane. Maszerujemy w kierunku Młynisk i rankiem docieramy do Letniewa. Około południa dotychczas niezniszczone Letniewo zostaje ostrzelane, a w Gdańsku najwyraźniej rozpętało się piekło. Wyraźnie rozpoznać można wysokie płomienie i ogromne ciemne chmury dymu. Po południu rozkaz: Kto może, niech ratuje się przez prom na Wiśle w Nowym Porcie w kierunku ujścia Wisły. Tyle cytatu z pamiętnika.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 06:37 

Rejestracja: 01 kwie 2007, 20:46
Posty: 113
Lokalizacja: Kartuzy
Sprzęt: Proximka
zakonczenie. Na dniach bede inne przetlumaczone dokumenty wklejal. pozdrawiam Zodiak

Kiedy na podstawie licznych relacji świadków naocznych, fotografii i notatek późniejszych odwiedzających, zaznaczy się na planie miasta całkowicie zniszczone rejony, można dojść do wniosku, że Rosjanom w pierwszej kolejności zależało na zablokowaniu ulic prowadzących do mostów na Motławie, aby utrudnić oddziałom niemieckim możliwość odwrotu przez Motławę oraz jedyny dostępny most na Wiśle – Breitenbachbrücke [Most Siennicki]. Okazuje się, że te części miasta, przez które przebiegały drogi dojazdowe do tych mostów zostały całkowicie zniszczone – a były to w szczególności: centrum miasta, prawa strona miasta i Wyspa Spichrzów – podczas gdy teren Starego Miasta, między Podwalem Staromiejskim a Wałową nie został tak mocno zniszczony. Również Dolne Miasto nie ucierpiało aż tak bardzo – tutaj największe straty dotyczyły drogi dojazdowej do Mostu Siennickiego – Długich Ogrodów, a i to w dużej części już po zajęciu miasta w wyniku samowolnych podpaleń, których ofiarą padły całe mieszkalne dzielnice Dolnego Miasta.

Po zajęciu Jelitkowa rankiem 25 marca rosyjskie czołgi nacierały dalej w kierunku Brzeźna. Tutaj jednak drogę do Nowego Portu zagrodził im przerzucony do Brzeźna 23 marca 62 regiment grenadierów korpusu pancernego 7 dywizji piechoty, który okopał się wokół Brzeźna i Zaspy. Opór tego regimentu – oddziały z nazwami zamiast numerów były jednostkami elitarnymi i często także lepiej uzbrojonymi – pozwolił jeszcze jednemu statkowi z rannymi i uciekinierami o nazwie „Ubena” opuścić port – i jak się okazało ostatniemu. Trzeba tu podkreślić, że w ostatnim tygodniu przed końcem, wobec coraz bardziej beznadziejnej sytuacji, opór tak pełen poświęcenia nie był częstym zjawiskiem. Z pewnością znaczenie miała tu demoralizacja postępująca tak bardzo, że dla dezerterów przewidziano drakońskie kary. Niejeden, który oddalił się bez pozwolenia od swojej jednostki, z chwilą schwytania tracił życie.

Od około 10 marca Oliwa przypominała wielki obóz wojskowy i było to zrozumiałe, ponieważ front w okolicy Wysokiego oddalony był o zaledwie 6 kilometrów. I tylko las oliwski oddzielał to miejsce od stale atakujących Rosjan. Z Oliwy prowadziły wszystkie drogi do linii frontu Renneberger Chaussee [Spacerowa] do Wysokiego, Schäfereiweg [Kościerska] przez Młyn Prochowy do Owczarni, droga przez Dolinę Radości do Klukowa. Wszystkie te, jak również inne drogi przez las, które były przejezdne dla czołgów, zostały oczywiście w sprzyjających temu miejscach zabezpieczone rowami przeciwpancernymi, minami i zaporami pancernymi. Ten odcinek frontu broniony był przez 73 dywizję piechoty, kilka czołgów 4 dywizji pancernej, oddział spadochroniarzy dywizji Hermanna Göringa, z łotewskiego SS, ich kuchnia polowa znajdowała się w ogrodzie przy domu moich rodziców przy Paulastraße [Witkiewicza] i oddziały Volksturmu.

Oddział spadochroniarzy został 18 marca przerzucony z Emaus do Oliwy jako jednostka zapasowa i obsadził odcinek od Doliny Świeżej Wody, około kilometra na zachód od Młyna Prochowego po obydwu stronach drogi do Owczarni. Na tej podstawie można wnioskować, że od 18 Rosjanie zdołali zepchnąć niemiecką linię obrony, która do tego momentu przebiegała przed linią lasu, w głąb lasu. Koniec otwartej Doliny Świeżej Wody oddalony był od skraju lasu o około jeden kilometr w okolicy Owczarni; Rosjanie musieli zatem wejść tak daleko w głąb lasu.

Od tego momentu rozpoczęły się krwawe walki w lasach oliwskich. Linia frontu przebiegająca przez las do 23 marca musiała opierać się o linię Złota Karczma - zachodnia część Doliny Radości - Dolina Świeżej Wody – Gręzlewo - Wielka Gwiazda. Oddział spadochroniarzy, mimo nieustającego ataku pancernego, zdołał utrzymać swoje pozycje przy Dolinie Świeżej Wody, przez okres około tygodnia. Jeden tylko czołg typu „tygrys”, który z powodu braku paliwa został unieruchomiony między pozycjami obronnymi odstrzelił w tych dniach 12 rosyjskich czołgów, które próbowały przedostać się do Oliwy przez Prochowy Młyn. 73 dywizja piechoty podczas walk na swoim odcinku, przebiegającym najprawdopodobniej od Renneberger Chaussee [Spacerowa] do Wielkiej Gwiazdy, zniszczyła 24 czołgi przy użyciu jednego pancerfausta, w dowód uznania za co została imiennie wymieniona w raporcie Wehrmachtu z 25.

Po utracie Sopotu front w lesie oliwskim musiał zostać porzucony. Po południu 23 wieża na Górze Kościuszki została wysadzona przez niemieckich saperów, aby uniemożliwić Rosjanom wykorzystanie jej jako punktu obserwacyjnego artylerii. Tego dnia Rosjanie przedostali się przez las do Ludolfine, gdzie toczyły się walki. 24 marca przez cały dzień toczyły się walki między Leśnym Młynem a Rynarzewem. Ci, którzy tutaj zginęli, musieli zostać pochowani przez kobiety z Oliwy. Oddziały spadochroniarzy, nie przerywając walki, wycofywały się do Oliwy, ich stanowisko dowodzenia przez krótki czas znajdowało się przy Lessingstrasse [Grottgera]. Oliwa znajdowała się pod ostrzałem artyleryjskim i ostrzałem dział przeciwlotniczych.

Sytuacja wokół Gdańska w międzyczasie tak bardzo się pogorszyła, że dalsza obrona Oliwy, a wkrótce również Wrzeszcza, stała się niemożliwa, jako że broniącym zagrażało już uderzenie od strony zajętych wzgórz oraz skrzydła. 23 marca o godzinie 11.20 po straszliwym ataku ogniowym Rosjanie przystąpili do ataku na Gdańsk od strony zachodniej, koncentrując się na Kokoszkach, około 10 km na zachód od Gdańska. Tylko wykrwawione resztki obydwu regimentów grenadierów pancernych, dwie baterie 103 regimentu artylerii pancernej i kompania niszczycieli czołgów utworzona z załóg czołgów wydzielonych z 4 dywizji pancernej, stanęły do walki z rosyjskim pojazdami pancernymi, które zdołały dokonać przebicia. Wieczorem 23 marca po zatrzymaniu ataku obsadziły one linię obrony na wzgórzach wokół Matarni i Kiełpina aż do Jasienia. Na wzgórzach wokół Jasienia po obu stronach drogi do Emaus przygotowane zostały rowy strzeleckie. Wieczorem 23 marca Jasień znalazł się pod ostrzałem artylerii i granatników.

Już w południe następnego dnia pozycje wokół Jasienia musiały jednak zostać opuszczone, ponieważ zarówno z prawej, jak i lewej strony zostały one otoczone przez Rosjan. I tak 25 Rosjanie dotarli już do wzgórz Piecek i Ujeściska, skąd ostrzeliwać mogli z katiuszy położone poniżej i wystawione jak na tacy miasto. 25 byli już w Brętowie. 26 linia frontu przebiegała między Pieckami a Wrzeszczem.

24 marca na południu utracony został Pruszcz, jednak miejsce to miało niewielkie znaczenie z punktu widzenia obrony Gdańska, atakowanego przecież od strony zachodniej i północnej, tym bardziej że Żuławy pomiędzy ich skrajem a Motławą zostały w międzyczasie zalane.

23 marca w Oliwie rozpoczęły się pierwsze działania ewakuacyjne: część oddziałów opuściła to miejsce, aby następnie zostać przetransportowana przez Wisłę. Według relacji naocznych świadków, tego dnia całe jednostki wraz z pojazdami i sprzętem załadowane zostały na 8000-tonowy parowiec „Bernhard Essberger”. W końcowym etapie Gdańsk broniony był więc jedynie przez nieliczne tylne straże, które spowalniały rosyjskie natarcie, w celu umożliwienia przedostania się na drugą stronę Wisły jak największej liczbie wojska.

Przed południem 24 marca ostrzelany został z artylerii były obóz pracowniczy w Kuźni Konrada, gdzie od początku lutego zakwaterowani byli członkowie Volkssturmu pracujący przy budowie szańców. Po południu obóz został ewakuowany, trasa marszu przebiegała obok płonących szop lotniska w kierunku koszar we Wrzeszczu. Pod wieczór teren koszar stał już w ogniu. W nocy z 24 na 25 marca Oliwa dostała się w ręce Rosjan. W tym miejscu walki toczyły się najprawdopodobniej jedynie wzdłuż szosy prowadzącej do Gdańska. W relacjach mówi się o silnym ostrzeliwaniu, które rozpoczęło się po południu 24 i trwało do późnych godzin nocnych. W niedzielę palmową 25 marca, we wczesnych godzinach porannych Rosjanie wtargnęli do piwnic, w których od ośmiu dni przebywali ci, którzy pozostali. Chwilę potem rozpętało się dla nich piekło.

Rankiem 25 Rosjanie trzykrotnie przeprowadzali atak pancerny z oliwskiej Heimstätte [Noakowskiego], który odpierany był przez regiment grenadierów 62 korpusu pancernego. W nocy 25 marca pierwszy batalion regimentu obsadził rowy przeciwpancerne pomiędzy skrajem Pelonker [Polanki] a plażą między Jelitkowem a Brzeźnem, podczas gdy drugi batalion i dowództwo regimentu pozostało jako rezerwa na obrzeżach Wrzeszcza w Pestalozzischule przy Heersanger [Al. Legionów]. Strzelnica na Zaspie przy lotnisku została rozbudowana, aby pełnić funkcję punktu oporu. Miały tu jeszcze raz zostać podjęte próby utworzenia prowizorycznej zapory przed Nowym Portem, gdzie cały czas uciekinierzy czekali na mające ich przetransportować statki.

Po kolejnym ataku przy użyciu 8 czołgów od strony Oliwy wzdłuż szosy, obrońcy musieli wycofać się do pozycji ryglowej przy nasypie kolei kartuskiej, jako że zostali oni otoczeni od prawej flanki. Przy nasypie kolejowym przy Friedesschluss [Abrahama] walczył oddział spadochroniarzy. Budynki fabryki przędzalni przy Mühlenhof [Wiatracznej], które położone były przed nasypem kolejowym, służyły jako wysunięty punkt oporu. Rankiem 26 marca 2 batalion wyprowadził atak mający na celu ponowne połączenia z jednostkami sąsiadującymi po prawej stronie oraz przywrócenie własnych pozycji na zachód od lotniska. Po przebiciu, które nastąpiło u jednostek sąsiadujących po lewej stronnie, musiały jednak zostać zajęte nowe pozycje przy drodze Oliwa-Wrzeszcz. Zacięte walki toczyły się również w okolicach przędzalni. Jednak ostatecznie, z powodu ponownego ataku flankowego od strony Brzeźna, do którego Rosjanie przebili się późnym popołudniem 26, docierając do Wisły poniżej wyspy Ostrów, rozpoczęto wycofywanie się do pierwszych zabudowań Wrzeszcza. Obrzeża Wrzeszcza przy wsparciu kilku czołgów stale zmieniających pozycje, co dawało wrażenie ich znacznie większej liczebności, zacięcie broniły się do północy, aby następnie zająć pozycje na nowej linii obrony na zachodnim obrzeżu Schichauwerft [Stoczni Schichaua].

O świcie 27 rozpoczęła się planowa ewakuacja Wrzeszcza. Rankiem 27 już tylko słabe oddziały tyłowe stawiały opór na południowych obrzeżach miasta. Rosyjska artyleria zajmuje stanowiska na lotnisku, jedna bateria obok drugiej i zaczyna się ostrzał Gdańska. Inne baterie, które okopane zostały przy cmentarzu na Zaspie wycelowane zostają na lewo od Gdańska, w okolice Stogów. Gdańsk już prawie na nie nie odpowiada, na sto rosyjskich strzałów przypada jeden niemiecki. Od strony morza dochodzi ogień z niemieckiej artylerii okrętowej, której strzały docierają na lotnisko i w okolice domów położonych na obrzeżach Wrzeszcza.

Przez kilka dni zacięcie broni się Górka Cygańska na zachód od Gdańska. Tutaj walczą ostatnie sprawne czołgi 4 dywizji pancernej, które skutecznie utrudniają Rosjanom posuwanie się do przodu. Na osiedlach położonych na wzgórzu oraz w dolinie przy drodze przez Siedlce grenadierzy pancerni wraz z załogami niesprawnych czołgów dzięki pancerfaustowi trzymają Rosjan w szachu.

27 marca regiment korpusu pancernego walczył między domami Schichaukolonie [Twardej] a halami Schichauwerft [Stoczni Schichaua]. Nie chodziło tutaj tyle o obronę dostępu do centrum miasta, ile o uniemożliwienie Rosjanom przejścia przez Martwą Wisłę. Rosjanie zdołali jednak dokonać głębokiego przebicia po prawej stronie i przeprawili się przy wyspie Ostrów, tworząc przyczółek przy wschodnim nabrzeżu Kaiserhafen [Kanał Kaszubski]. Dlatego też regiment przeniesiony został na pozycje zabezpieczające przy przeprawie na wyspę Ostrów – chodzi tu zapewne o przeprawę kolejową między Troyl [Przeróbką] a Holm [wyspą Ostrów].

Po południu 27 marca Nowy Port dostał się w ręce Rosjan. Tego samego dnia Rosjanie przebili się przy Steffenspark [Parku Kasprzaka] do Bramy Oliwskiej i przedostali się do dworca. Niemcy otworzyli ogień w kierunku dworca z okien Oberfinanzpräsidium [Naczelne Prezydium Skarbowe] przy Horst-Hoffmann-Wall [3go Maja] i zmusili Rosjan do ukrycia się, ale udało im się wydostać przez Schichaugasse [Kurkowa]. Po południu 27 przy Bramie Oliwskiej zginął od ostrzału katiusz dowódca 4 dywizji pancernej generał Betzel, który dowodził również innymi walczącymi jeszcze na terenie miasta i dobrowolnie mu poddanymi oddziałami tj. 252 i 389 dywizją piechoty oraz 12 dywizją polową Luftwaffe, przy budowie nowej pozycji ryglowej.

Ale wkrótce nie było już wiadomo, gdzie w tym gdańskim kotle znajdowały się jeszcze oddziały niemieckie, a gdzie byli już Rosjanie. O świcie 27 pierwsi Rosjanie wtargnęli do piwnic Rennerstiftsgasse [Kosynierów Gdyńskich], około 2 w nocy dzieliło ich jedynie około 100 metrów od gazowni przy Stoczni Gdańskiej, gdzie znajdowało się działo i stawiany był opór. Ludność cywilna wywiesiła na gazowni białą flagę.

Teren wokół centrum miasta gwałtownie się kurczył. Sowieci podeszli również blisko od strony południowej; raport Wehrmachtu z 28 marca informuje, że w południowych dzielnicach Gdańska toczyły się zacięte walki uliczne, zapewne chodzi tu o Orunię i Zaroślak. Centrum miasta było już tylko płonącym piekłem, kotłem wrzącym od ognia, dymu i detonacji.

27 marca Góra Gradowa oraz Góra Biskupia ze wszystkim swoimi kazamatami znajdowały się jeszcze w rękach niemieckich. Góra Gradowa została ewakuowana 28.3. około 2 rano, a Góra Biskupia skapitulowała o świcie tego samego dnia. Tutaj u góry na dawnych fortyfikacjach mała grupa na własną rękę wywiesiła białą flagę. Tytuł opisującej to wydarzenie relacji Kätnera: „Biała flaga nad Gdańskiem” jest nieco mylący. Obrońcy Gdańska nie skapitulowali. Ostatnie stawiające opór oddziały, zgodnie z rozkazem, w nocy 28.3. wycofały się na wschód za linię Motławy. Zachodnia część miasta została opuszczona i we wczesnych godzinach rannych 28.3. zajęta przez rosyjskie czołgi. Motława i Wisła od Oruni aż do Westreplatte utworzyły na krótki czas nową linię oporu.

Linia ta w większej części utrzymana została do 30 marca, co umożliwiło wycofującym się oddziałom niemieckim, ludności cywilnej i uciekinierom jeszcze przez cały dzień 29.3. docieranie przez jedyny dostępny most na Wiśle - Breitenbachbrücke [Most Siennicki] do celu ewakuacji tj. Dünenwälder przy Stogach i Krakowcu. Most ten ucierpiał wprawdzie od trafienia bomby, został jednak szybko naprawiony przez saperów.

28 marca w porannej mgle regiment korpusu pancernego został przeniesiony przez Kaiserhafen [Kanał Kaszubski] w rejon Rieselfelder. Nowa linia walk przebiegała wzdłuż linii kolejowej prowadzącej na Westerplatte. Z linii tej regiment próbował około godz. 18 wyprowadzić przeciwuderzenie, mające na celu zepchniecie rosyjskiego przyczółka przy wschodnim nabrzeżu Kaiserhafen [Kanał Kaszubski], atak ten ugrzązł jednak na mało przejrzystych terenach przemysłowych i musiał zostać przerwany. Udało się jednak odeprzeć rosyjskie ataki mające na celu wzmocnienie tego przyczółka.

31 marca po ciężkich walkach utracone zostało Westerplatte, z którego cały czas odbywał się ruch wahadłowy w kierunku Helu. 1 kwietnia główna linia walk przeniesiona została początkowo w okolice Winkelberg przy Stogach, potem na linię Schleppweg [Wyciąg]-Krakowiec. 2.4. zdołano utrzymywać już tylko mały przyczółek przy Górkach Zachodnich; Quellberg - ostatni punkt oporu na Mierzei Wiślanej na zachód od przełomu Wisły opuszczony został w nocy 3 kwietnia. Nowy punkt oporu za przełomem Wisły, przed Sobieszewem, utrzymywał się aż do zawieszenia broni w dniu 9 maja.

Na południe od Wisły Gdańskiej na Żuławach w dniu 1 kwietnia linia frontu przebiegała przed Płonią Małą wzdłuż Fleischerwall do Motławy i dalej wzdłuż Motławy do Grabiny-Zameczka, a stamtąd przez Osice i Giemlice do Stromweichsel. Powoli linia ta była spychana. Płonia stracona została 10.4, Grabina-Zameczek 6.5., Osice i Giemlice oddane zostały 7.5. bez walki, a Trutnowy 8.5. Również Koszwały pozostawały do końca w rękach niemieckich.

Mierzeja od Sobieszewa do Neutief [Kosa] aż do momentu utracenia Piławy w dniu 25.4. zdołała uchronić się od walk. Przez cztery tygodnie stanowiła ona schronienie jeszcze nie przetransportowanych uciekinierów oraz członków rozbitej 4 Armii Prus Wschodnich, którym udało się przeżyć i którzy przez Zalew Wiślany zdołali uciec przed śmiercią bądź niewolą.

26 kwietnia Rosjanie wylądowali w Piławie nadciągając od strony Neutief [Kosa]. Niewyobrażalnym nakładem materiałów i amunicji parli w kierunku zachodnim posuwając się na Mierzei od jednej pozycji ryglowej do drugiej. Pełen poświęcenia opór oddziałów 4 dywizji pancernej mógł jedynie spowolnić ich marsz, ale nie powstrzymać. 1.5. utracone zostało Narmeln, 3.5. Krynica Morska, 5.5. Przebrno, 7.5. Skowronki i Kąty Rybackie. Dzięki pozostałym członkom 4 dywizji pancernej oraz 7 dywizji piechoty udawało się jeszcze każdego dnia przetransportować drogą morska 30.000 ludzi. 6.5. ostatni uciekinierzy załadowani zostali w Mikoszewie i Świbnie. I kiedy już przyszła kolej na przetransportowanie ostatnich obrońców, 9.5. o północy ogłoszona została kapitulacja. Wszystko, czego nie zdołano przetransportować, wpadło w ręce Rosjan. Ostatni akt dramatu po obydwu stronach Wisły dobiegł końca.

_________________
☠☠☠ZODIAK ☠☠☠


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 07:29 
morderator ;)
Awatar użytkownika

Rejestracja: 20 kwie 2006, 19:32
Posty: 3294
Lokalizacja: Pogórze
Sprzęt: Łom.
Cytuj:
73 dywizja piechoty podczas walk na swoim odcinku, przebiegającym najprawdopodobniej od Renneberger Chaussee [Spacerowa] do Wielkiej Gwiazdy, zniszczyła 24 czołgi przy użyciu jednego pancerfausta, w dowód uznania za co została imiennie wymieniona w raporcie Wehrmachtu z 25.


Powinno być chyba-przy użyciu jednego Panzerschrecka. No chyba że mieli PzF250 :D

_________________
Kiedyś: Kluczem do sukcesu historyka jest umiejętność dziwienia się-Wiktor Suworow/Już dawno powiedziano, że specjalista to barbarzyńca, którego ignorancja nie jest wszechstronna-Stanisław Lem

Dziś: Troluję więc jestem.


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 07:38 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 17 maja 2007, 19:34
Posty: 4117
Sprzęt: Rutus PROxima, Rutus
Iwan Iwanowicz Iwanow jednym zdobycznym trzonkowym granatem niemieckim rozbił kilka czołgów i jeszcze sfatygowany granat przyniósł do ziemianki, więc i rosły Niemiec mógł jednym pancerfaustem wykończyć 24 czołgi. :lol: :lol: :lol:

C.

_________________
www.youtube.com/watch?v=xnbiRDNaDeo


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 07:42 
morderator ;)
Awatar użytkownika

Rejestracja: 20 kwie 2006, 19:32
Posty: 3294
Lokalizacja: Pogórze
Sprzęt: Łom.
No fakt, masa większa, a i mocniej zamachnąć się można :lol:

_________________
Kiedyś: Kluczem do sukcesu historyka jest umiejętność dziwienia się-Wiktor Suworow/Już dawno powiedziano, że specjalista to barbarzyńca, którego ignorancja nie jest wszechstronna-Stanisław Lem

Dziś: Troluję więc jestem.


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 09:06 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 10 lut 2009, 14:09
Posty: 1380
Lokalizacja: Lemborg
Nie pisze że jednym, pisze "przy pomocy pancerfaustów" :lol:

_________________
podziemia, bunkry, instalacje, formacje....

Nie muszę już kopać, wystarczy że od czasu do czasu poczytam forum.eksploracja.pl i moja ciekawość "co też leży w ziemi" jest zaspokojona


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 08 wrz 2009, 12:06 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 22 maja 2008, 21:43
Posty: 234
Lokalizacja: Gdańsk-od zawsze. Rotmanka-od niedawna.
Sprzęt: vaquero
Dzięki Zodiak kawał dobrej roboty :D .
Zodiak pisze:
Po zajęciu Jelitkowa rankiem 25 marca rosyjskie czołgi nacierały dalej w kierunku Brzeźna. Tutaj jednak drogę do Nowego Portu zagrodził im przerzucony do Brzeźna 23 marca 62 regiment grenadierów korpusu pancernego 7 dywizji piechoty, który okopał się wokół Brzeźna i Zaspy. Opór tego regimentu – oddziały z nazwami zamiast numerów były jednostkami elitarnymi i często także lepiej uzbrojonymi

Teraz wiem kto obsadzał okopy na przedłużeniu ulicy Obrońców Wybrzeża na Przymorzu idąc deptakiem do morza są tam w lesie i wzdłuż deptaka skierowane czołem w stronę Jelitkowa. Jednak z piszczałą nie ma co się tam wybierać -ludzi mnogo i PRL-u tony. :x

_________________
a po wszystkim zimne piwo!


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 09 wrz 2009, 18:57 
Awatar użytkownika

Rejestracja: 14 paź 2007, 16:09
Posty: 440
Lokalizacja: Elbląg
Sprzęt: Olfactory epithelium
Kiedy 11 lutego nadburmistrz elbląga, Fritz Leser zameldował się i Forstera, ten miał do niego zal, ze Elbląg tak szybko został przez Rosjan zdobyty.
19 dni zażartych walk to było mało.
A tymczasem Gdańsk padł szybciutko...
Zdrówko

_________________
Elbing 1945
"Porucznicy 1939" już w sprzedaży
ObrazekObrazek
http://www.tomaszstezala.pl


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Post: 20 wrz 2009, 23:00 

Rejestracja: 16 cze 2008, 22:22
Posty: 18
Witam.
Gdansk nie zostal zdobyty w rozumieniu zdobywania twierdzy. Gdansk zostal de facto przejety po brawurowo przeprowadzonej ewakuacji. Wszelakie walki na terenie bylego WMG, byly walkami opozniajacymi i oslaniajacymi ewakuacje (szeroko rozumiana). Co sie stalo pozniej, wszyscy wiedza. Niemcy nie byli idiotami, choc wiary w cod im nie brakowalo. Zdobycie Donas oraz dotarcie AC, do Baltyku w rejonie Pucka zalatwily sprawe ostatecznie, o czym dowodzacy obu stron doskonale wiedzieli. Mnie osobiscie zastanawia nekanie jednostek i ludnosci zgromadzonej na cyplu helskim i mierzei przez AC, gdyz ich los byl przesadzony... Po co tracic energie i ludzi na zdobycie terenow, ktore same skapituluja z oczywistych powodow?


Na górę
 Wyświetl profil  
 
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Nowy temat Odpowiedz w temacie  [ Posty: 30 ]  Przejdź na stronę 1, 2  Następna

Strefa czasowa UTC+1godz.


Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości


Nie możesz tworzyć nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Technologię dostarcza phpBB® Forum Software © phpBB Group